Türkiye’den Etiyopya’ya UNESCO Korumasındaki Tarihi Yazma Eserin İadesi

Türkiye’den Etiyopya’ya UNESCO Korumasındaki Tarihi Yazma Eserin İadesi

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen önemli bir adımla, Etiyopya’ya ait ve UNESCO’nun koruma şemsiyesi altında bulunan tarihi yazma eser, düzenlenen resmi törenle Etiyopya’ya iade edildi. Ankara Cumhuriyet Müzesi’nde yapılan törende, Ge'ez alfabesi ve Amharca dilinde yazılmış; ahşap kapaklı, deri yapraktan oluşan el yazması eser, Etiyopya'nın Ankara Büyükelçisi Adem Muhammed Mahmud’a teslim edilmiş oldu.

Tarihi Eserin Özellikleri ve Koruma Önemi

Tören konuşmasında Bakan Yardımcısı Gökhan Yazgı, Türkiye’nin kültürel mirasın korunması, gelecek nesillere aktarılması ve yasa dışı kültür varlığı ticaretine karşı mücadelede kararlılığını sürdürdüğünü belirtti. Türkiye’nin sadece kaynak bir ülke olmamakla birlikte, kültür varlığı kaçakçılığı kapsamında transit bir güzergah haline gelmemesi için yoğun önlemler aldığına vurgu yaptı.

Yazgı, Balıkesir Bandırma’da güvenlik güçlerince ele geçirilen eserin 68 deri yapraktan ve ahşap kapaktan oluştuğunu, siyah ve kırmızı mürekkeple kaleme alınan bu nadide eserin 20. yüzyıl başına kadar var olan Etiyopya el yazması geleneğinin önemli bir örneği olduğunu açıkladı. Ayrıca, eserin sadece fiziksel bütünlüğünün değil, tek bir yaprağının dahi hem ulusal hem de uluslararası hukukun koruması altında olduğunu vurguladı.

Kültürel Mirasın Korunması ve Uluslararası İş Birliği

Yazgı, bu tür eserlerin sadece tarihi objeler olmadığını, aynı zamanda ait olduğu medeniyetin hafızası olduğunu ifade etti. Asıl sahiplerine teslim edilmesinin kültürel adalet ve mirasın korunması açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekti. Türkiye’nin kültür varlığı kaçakçılığına karşı gösterdiği etkin denetim ve iş birliği çalışmalarını sürdüreceğini belirtirken, iadenin iki ülke arasında kültürel bağları güçlendirmesi temennisinde bulundu.

Etiyopya Ankara Büyükelçisi Adem Muhammed Mahmud ise, Türkiye’nin tarihi eserlerin korunmasında gösterdiği kararlılığın sınırları aşan bir sorumluluk olduğunu belirtti. Bu anlayışın TİKA tarafından Etiyopya’daki Necaşi Külliyesi’nin restorasyon çalışmalarında da açık şekilde görüldüğünü dile getirdi.

İade edilen eserin Etiyopya ulusal arşivlerinde özenle korunacağı, akademisyenler tarafından inceleneceği ve gelecek nesillerce sahiplenileceği bilgisi verildi. Büyükelçi Mahmud, tarihi mirasları ait olduğu yere geri kazandırma sürecine katkı sağlanmasından duyduğu memnuniyeti ifade etti.

Sonuç ve Geleceğe Yönelik Taahhüt

Kültür ve Turizm Bakanlığı, ulusal ve uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde kültürel mirasların korunması ve yasa dışı ticaretinin önlenmesi konusunda kararlı adımlar atmaya devam edeceğini ortaya koydu. Bu tür iade süreçlerinin iki dost ülkenin ilişkilerini güçlendirdiği ve kültürel zenginliklerin küresel ölçekte korunmasına katkı sağladığı vurgulandı.