Türkiye'den Montrö ve Karadeniz Güvenliği Hakkında Kritik Açıklama: Bölgesel Sahiplik ve NATO İşbirliği Vurgusu

Milli Savunma Bakanlığından Montrö Sözleşmesi ve Karadeniz Güvenliği Açıklaması

Milli Savunma Bakanlığı, Karadeniz bölgesine ilişkin güvenlik politikalarının Montrö Boğazlar Sözleşmesi kapsamında ve bölgesel sahiplik ilkesi doğrultusunda yürütüldüğünü belirtti. Bakanlık, tüm faaliyetlerin bu ilkelerden sapma olmadan planlandığını vurguladı.

Karadeniz Stratejisi ve NATO İşbirliği

Bakanlık, Karadeniz’e yönelik güvenlik anlayışının; Montrö Sözleşmesi’nin sağladığı dengeyi korumak ve bölgesel sahiplik ilkesine uygun olarak Karadeniz’e kıyısı olan ülkelerin öncelikli sorumluluk üstlenmesini esas aldığını ifade etti. Bu yaklaşım sayesinde Karadeniz’in geniş çaplı bir çatışma alanı haline gelmediği belirtilirken, Rusya-Ukrayna savaşı sürecinde Montrö hükümlerinin kararlılıkla uygulandığı ve çatışmanın deniz boyutuna yayılmasının önlendiği aktarıldı.

Türkiye’nin bölgedeki istikrarı koruma, gerilimi tırmandırmama ve güvenliği öncelikle kıyıdaş ülkelerle sağlama yönündeki tutumu devam ediyor. Bu kapsamda NATO ve NATO dışı çok uluslu Deniz Karargahları ile Adana’da kurulmakta olan Çok Uluslu Kolordu Karargahı çalışmalarından da söz edildi.

Ukrayna Gönüllüler Koalisyonu ve Çok Uluslu Kuvvet

Bakanlık, 33 ülkenin katılmak istediği ancak NATO ile ilişkili olmayan Ukrayna Gönüllüler Koalisyonu hakkında bilgi verdi. Çok Uluslu Ukrayna Kuvveti’nin Fransa’da oluşturulan operatif karargah tarafından yönetileceği ve bu yapının deniz boyutundaki güvenlik faaliyetlerinin Türkiye tarafından üstlenileceği bildirildi. 15-16 Nisan 2025 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilen toplantıda Türkiye’nin Deniz Unsur Komutanlığı planlama liderliğini sürdüreceği ve Montrö Sözleşmesi’nin hukuki çerçevesinin esas alınacağı mutabık kalındı.

Deniz Unsur Komutanlığı Karargahı, 25 Ağustos 2025 itibarıyla tamamen Türk personelden oluşan çekirdek kadroyla kurulmuş olup 14 ülke katkı beyanında bulunmuş, deniz platformları katkıları ise sadece kıyıdaş ülkeler olan Türkiye, Romanya ve Bulgaristan tarafından sağlanacaktır.

Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu (MCM Black Sea)

Rusya-Ukrayna savaşında Karadeniz’de ortaya çıkan mayın tehlikesine karşı önlem almak amacıyla Türkiye öncülüğünde, Romanya ve Bulgaristan’ın katılımıyla NATO dışı MCM Black Sea oluşturuldu. Söz konusu görev grubu, 11 Ocak 2024 mutabakatıyla kurularak 1 Temmuz 2024’te ilk görev aktivasyonunu başlattı. Görevin temel amacı mayın arama faaliyetleri yürütmek ve kritik sualtı altyapılarının güvenliğini sağlamaktır. Görev kuvveti, katılımcı ülkelerin milli mayın arama gemileri ile faaliyetlerini sürdürmekte ve komuta rotasyon sistemiyle yürütülmektedir. Şu anda Türkiye tarafından komuta edilen 9’uncu aktivasyon döneminde bulunulmaktadır.

Azerbaycan-Gürcistan Sınırındaki C-130 Uçak Kazası ve Dezenformasyon İddiaları

Bakanlık, Azerbaycan-Gürcistan sınırında düşen C-130 uçağı ile ilgili siyasi amaçlı asılsız iddialara sert tepki gösterdi. Türk Silahlı Kuvvetleri hakkında yapılan mesnetsiz suçlamaların kamuoyunu yanlış bilgilendirmeye yönelik olduğunu belirtti. Olayda şehit olan 20 Mehmetçik için yürütülen teknik incelemenin titizlikle sürdüğü ve tüm bulgular tamamlandıktan sonra raporun kamuoyuna şeffaf şekilde sunulacağı ifade edildi. Ayrıca konuyla ilgili yasal işlem başlatıldığı ve spekülatif bilgilerle kamuoyunun yanıltılmaması gerektiği vurgulandı.