Türkiye'nin Dinamik Heyelan Risk Haritası 3 Günlük Hava Tahminleriyle Güncelleniyor

Türkiye'nin Dinamik Heyelan Risk Haritası 3 Günlük Hava Tahminleriyle Güncelleniyor

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Mühendislik Fakültesi tarafından geliştirilen sayısal heyelan risk haritası, 3 günlük hava tahmin verileriyle sürekli olarak güncellenmektedir. Bu ileri teknoloji sayesinde Türkiye genelinde heyelan riski dinamik olarak izlenebilmekte ve vatandaşlara yüksek çözünürlükte, güncel bilgi sağlanmaktadır.

Sayısal Modelleme ve Kullanılan Parametreler

Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu liderliğinde yürütülen çalışma, heyelan riski belirlemede 10 farklı parametreyi dikkate almaktadır. Bunlar arasında zeminin gevşeklik ve sertlik parametreleri, yol ve su alanlarına yakınlık, arazi kullanımı gibi kritik unsurlar yer almaktadır. Özellikle arazinin sertlik derecesini gösteren VS30 parametresi en etkili faktör olarak öne çıkmaktadır.

Ayrıca yüzey pürüzlülüğü, kara yollarına yakınlık, zeminin su tutma kapasitesi, nehir yatakları ve fay hatlarının konumu gibi unsurlar da hesaplamalarda kullanılmaktadır. Bu sayede daha detaylı ve güvenilir heyelan risk analizi oluşturulmaktadır.

Haritanın Kullanımı ve Renk Kodları

Dinamik olarak güncellenen bu heyelan risk haritası, web üzerinden halka açılmıştır ve kullanıcılar yaşadıkları bölgede 30 metre çözünürlükle risk düzeyini görebilmektedir. Risk seviyeleri renklerle kodlanmış olup; kırmızı renkle yüksek risk, mavi renkle ise düşük risk alanları belirtilmektedir.

Yağış Verileriyle Güncel Risk Değerlendirmesi

Çalışma aynı zamanda Avrupa Meteoroloji Merkezi'nden alınan 3 günlük hava tahmin verilerini kullanarak haritayı yağış durumuna göre güncelleyebilmektedir. Böylece heyelan riski, meteorolojik gelişmelere bağlı olarak dinamik biçimde değiştirilebilmekte ve daha doğru önlemler alınabilmektedir.

Örnek olarak, Prof. Dr. Kutoğlu’nun belirttiği üzere, 26 Nisan tarihinde yapılan analizlerde, Doğu Karadeniz bölgesinde yağış öncesi risk daha yüksek görünürken, yağışlar sebebiyle Marmara ve Batı Karadeniz bölgelerinde risk artışı gözlemlenmiştir.

Uygulamanın Kamu ve Yerel Yönetimler İçin Önemi

Bu teknolojinin afet yönetimi ve yerleşim planlaması açısından önemli avantajlar sunduğu vurgulanmaktadır. Zonguldak gibi sık heyelan olaylarının yaşandığı yüksek eğimli bölgelerde harita, yerel yönetimlerin ve karar vericilerin planlama süreçlerinde riskleri minimize etmek için kullanabileceği değerli bir kaynak olarak öne çıkmaktadır.