Türkiye’nin Sıfır Atık Başarısı: Geri Kazanım Oranı 2025’te %37,5’i Aşıyor

Türkiye’de Sıfır Atık Hareketi ile Geri Kazanım Oranları Hızla Artıyor

2017 yılında %13 olan geri kazanım oranı, Sıfır Atık Hareketi kapsamında yapılan çalışmalarla birlikte 2024 yılında %36,08’e ulaşmış, 2025 yılı hedefi ise %37,53 olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda Türkiye genelinde atık yönetimi sistemleri 217 bin bina ve yerleşkede uygulanmaya başlanmıştır.

Sıfır Atık Hareketi’nin Başlangıcı ve Uluslararası Kabulü

27 Eylül 2017 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayesinde başlatılan Sıfır Atık Hareketi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülmektedir. Proje zaman içinde Birleşmiş Milletler nezdinde küresel bir çevre hareketi halini almış ve 14 Aralık 2022 tarihinde Türkiye’nin ana sunuculuğunda, 105 ülkenin ortak sunuculuğunda 30 Mart “Uluslararası Sıfır Atık Günü” olarak ilan edilmiştir.

Atık Geri Kazanımı ve Ekonomik Katkı

Sıfır Atık kapsamında lisanslı işletmelerce işlenen atık miktarı 2025 yılı sonuna kadar toplam 90 milyon tonu bulmuş, buna bağlı olarak ekonomik katkı 365 milyar TL’ye ulaşmıştır. Geri kazanılan atıklar arasında 36,1 milyon ton kağıt-karton, 10,2 milyon ton plastik, 3,5 milyon ton cam, 9,6 milyon ton metal ve 30,6 milyon ton organik atık bulunmaktadır.

Enerji ve Doğal Kaynak Tasarrufları

Proje sayesinde 54 milyon hanenin bir yıllık elektrik ihtiyacı karşılanmış ve bu alanda 270 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlanmıştır. İstanbul’un iki yıllık su tüketimine eşdeğer olan 2 trilyon litre su tasarrufu ile birlikte, araçların yıllık yakıt tüketimini aşan yaklaşık 60 milyar litre petrol tasarrufu gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, 390 milyon metreküp depolama alanı tasarrufu sağlanarak yaklaşık 55 bin futbol sahası büyüklüğünde doğal alan korunmuştur.

Sera Gazı Emisyonlarının Azaltılması ve Orman Koruma

Program kapsamında Türkiye’de orman alanlarının %7’sine denk gelen 613 milyon ağacın kesilmesi engellenmiş, 36 milyon aracın yıllık karbon salımına eşdeğer olan 180 milyon ton sera gazının atmosfere salımı önlenmiştir. Bu çalışmalar 2035 yılında geri kazanım oranının %60’a, 2053 yılında ise %70 seviyesine çıkarılmasını hedeflemektedir.

Çevre Bakanı Murat Kurum’dan Sıfır Atık Vurgusu

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, geleceğin tüketim biçimlerinin artık üretmekten çok nasıl tüketildiğimize bağlı olduğunu belirtmiş ve Sıfır Atık hareketini “bir tercih değil, mecburiyet” olarak tanımlamıştır. Bakan Kurum, hareketin israfı reddettiğini, kaynakları koruduğunu ve sürdürülebilir bir gelecek için önceliklendirdiğini ifade etmiştir.