Türkiye’nin Zeytinyağı Üretiminde Büyük Atılımı: Küresel Piyasada Rekabet Gücü Artıyor

Uluslararası Zeytin Konseyi’nden Türkiye’ye Övgü

Merkezi İspanya’da bulunan Uluslararası Zeytin Konseyi (IOC), Türkiye’nin zeytinyağı üretimindeki kayda değer artış sayesinde küresel pazarda önemli bir aktör haline geldiğini belirtti. Konseyin açıklamasında, Türkiye’nin ihracatındaki büyümenin ülkenin rekabet gücünü artırdığı vurgulandı.

Zeytinyağı Fiyatlarında Arz-Talep Dengesi ve İklim Etkileri

IOC yetkilileri, zeytinyağı fiyatlarının temel olarak arz ve talep dinamiklerine bağlı olduğunu, son yıllarda yaşanan kuraklık ve iklim kaynaklı olumsuzlukların üretimi düşürerek fiyatların yükselmesine neden olduğunu ifade etti. Ancak artan üretimin arz kısıtlarını hafifletmesiyle 2026 yılında fiyatlarda bir miktar denge ve istikrar bekleniyor.

Fiyatların geçmişteki düşük seviyelere tamamen gerilemeyebileceği, bunun iklim değişikliği, artan üretim maliyetleri ve jeopolitik gelişmeler gibi kalıcı faktörlerden kaynaklandığı bildirildi.

Küresel Zeytinyağı Üretim ve Tüketim Trendleri

2021-2022 hasat döneminde küresel zeytinyağı tüketimi 3,3 milyon ton ile tarihi zirveye ulaşırken, ithalat rekor seviyede gerçekleşti. 2022 yazındaki aşırı sıcaklar başta İspanya, Fas, Portekiz, İtalya ve Kuzey Afrika ülkelerinde ciddi üretim düşüşlerine yol açtı. Buna karşın Türkiye ve Yunanistan gibi Doğu Akdeniz ülkeleri üretimlerini önemli oranda artırmayı başardı.

2022-2023 sezonunda küresel üretim %19 azalarak 2,76 milyon tona geriledi. 2024-2025 sezonunda ise üretimin 3,57 milyon tonla rekor kırdığı, 2025-2026’da ise 3,44 milyon ton olarak tahmin edildiği açıklandı. Bu artan arz ortamında fiyatların düşüş gösterdiği belirtildi.

İklim Değişikliği ve Sektörün Geleceği

İklim değişikliğinin zeytinyağı üretiminde dalgalanmaları artırdığı, bunun arzın yıldan yıla daha öngörülemez hale gelmesine yol açtığı vurgulandı. Özellikle olumsuz hava koşullarının birden fazla üretim bölgesini aynı anda etkilemesi durumunda arz şokları artıyor. Üreticiler, sulama altyapısı, dayanıklı zeytin çeşitleri geliştirerek ve yeni üretim alanları açarak bu risklere karşı uyum sağlamaya çalışıyor.

Türkiye’nin Küresel Pazardaki Yükselişi

Üretim kalıplarındaki değişim ve artan küresel taleple birlikte yeni ülkeler zeytinyağı piyasasında daha etkili olmaya başladı. Türkiye, artan üretim ve ihracat performansıyla küresel pazarda rekabetçi bir tedarikçi konumuna yükseldi. ABD ithalatında İspanya ve İtalya’yı takip eden Türkiye, son yıllarda ithalat hacmini hızla artırmakta ve bu alanda öne çıkmaktadır.

Türkiye’nin üretim ve ihracattaki başarısı, hem Doğu Akdeniz bölgesinde hem de küresel pazarda önemli bir gelişme olarak değerlendirilmektedir.