Uluslararası Af Örgütü: İsrail'in Soğuk Savaşı ve Uluslararası Hukukun Çöküşü 2025 Raporu'nda Gündemde

Uluslararası Af Örgütü'nün 2025/26 İnsan Hakları Raporu Orta Doğu'daki Krizi Gözler Önüne Seriyor

Uluslararası Af Örgütü Türkiye Direktörü Ruhat Sena Akşener, "Dünyada İnsan Haklarının Durumu 2025/26" adlı kapsamlı raporda öne çıkan önemli bir hususun uluslararası mekanizmaların işlevsizliği olduğunu ifade etti. Özellikle ABD, İsrail ve Rusya'nın agresif politikalarının küresel hukukun zayıflamasına yol açtığını belirten Akşener, Orta Doğu'daki çatışmaların bu kural tanımaz tutumların sonucunda giderek artığını vurguladı.

Uluslararası Hukukun Zayıflaması ve Bölgesel Çatışmalar

Raporda, Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgelerinin insan hakları ihlallerinin en yoğun yaşandığı alanlar olarak ortaya çıktığına değinildi. İsrail'in, Ekim 2025 ateşkesine rağmen yasa dışı yerleşim faaliyetlerini genişletmeye devam ettiği ve Filistin halkına yönelik soykırım politikalarını sürdürdüğü ifade edildi. Ayrıca, İsrail’in Lübnan, İran gibi ülkelerde de askeri saldırılar düzenlediği belirtilerek, bu durumun bölgedeki istikrarsızlığı artırdığına dikkat çekildi.

Gazze'deki İnsan Hakları İhlalleri ve Uluslararası Cezasızlık

Akşener, Gazze'deki hastaneler, okullar ve altyapıların hedef alınmasının, bölge halkının yeniden yaşam kurma olasılığını ortadan kaldırmayı amaçladığını belirtti. Rapora göre, 2025 yılı itibarıyla bölgede 849 kontrol noktası ve yol engeli bulunmakta, 1600’den fazla yerleşimci saldırısı kaydedilmiştir. 2009 yılından sonra en yüksek yıkım ve zorla tahliyelerin gerçekleştirildiği vurgulandı. Ayrıca, uluslararası toplumun çoğunluğunun İsrail'in işlediği suçlara karşı somut önlemler almaması, cezasızlık politikasının devam etmesine zemin hazırladı.

Yeni Ölüm Cezası Yasası ve Hukuki İhlaller

İsrail Meclisinin sadece Filistinlilere yönelik idam cezası uygulamasına izin veren yeni yasal düzenlemesine de raporda yer verildi. Bu yasa, yüksek mahkumiyet oranlarıyla bilinen askeri mahkemelere zorunlu ölüm cezası verme yetkisi tanıyor ve kararın hızlıca infaz edilmesini öngörüyor. Bu uygulama, uluslararası hukukun temel prensipleriyle açıkça çelişiyor ve hukuk dışı yöntemlerin artmasına katkıda bulunuyor.

Uluslararası Tepki Eksikliği ve Çözüm Çağrısı

Akşener, raporun hak ihlallerinin acil çözüm gerektirdiğini ortaya koyduğunu, devletleri taviz politikalarından vazgeçmeye ve saldırgan küresel düzenin kurulmasına karşı durmaya çağırdığını dile getirdi. Özellikle Avrupa Birliği’nin İsrail ile ortaklık anlaşmasını sonlandırması ve savaş suçlarına neden olabilecek silah transferlerine engel olunması için çalışmaların artırılması gerektiğini belirtti.

Raporda Öne Çıkan Diğer Bulgular

Raporda, 2025 yılında İsrail’in Gazze’de gerçekleştirdiği operasyonlar nedeniyle yaklaşık 27 bin Filistinlinin hayatını kaybettiği ve 64 binden fazla kişinin yaralandığı bildirildi. Yaklaşık yarım milyon kişinin açlık tehdidi altında olduğu ve özellikle çocuklarda akut yetersiz beslenme vakalarında ciddi artışlar yaşandığı kaydedildi. ABD, Rusya ve İsrail'in uluslararası mahkemelerin hesap verebilirlik mekanizmalarını zayıflattığı, adaletin önünde engeller oluşturduğu raporda yer aldı. Ayrıca, bölgede yaşanan çatışmaların milyonlarca sivilin hayatını tehdit ettiği ve enerji altyapılarının hedef alınmasının insani krizleri derinleştirdiği ifade edildi.