Van'da Tarım ve Hayvancılık Krizi Derinleşiyor: Gelir Düşüyor, Yoksulluk Artıyor

Van'da Kişi Başına Düşen Gelir ve Tarım Potansiyeli

Ekonomist ve vergi uzmanı Reşat Ebiri, Van'da kişi başına milli gelirin yaklaşık 5 bin 500 dolar olduğunu, bu rakamın İstanbul ve Kocaeli gibi illerde 20 bin dolara kadar çıktığını belirterek, aradaki gelir farkının kapatılmasının önemine dikkat çekti. Ebiri, Van'daki gelir seviyesinin 10-12 bin dolar seviyesine çıkarılmasının mümkün olduğunu ve bunun önemli bir hedef olduğunu ifade etti.

Tarım ve Hayvancılık Potansiyelinin Yetersiz Kullanımı

Van, Türkiye'nin en çok yayla ve merasına sahip illerinden biri olmasına rağmen, bu potansiyel yeterince değerlendirilemiyor. Şehirde 600 yayla ve mera bulunmakta olup bu alanlar Türkiye'nin toplam yayla ve meralarının %10'unu oluşturuyor. Ancak 8,5 milyon küçük hayvan kapasitesinden yalnızca 3,2 milyonu aktif olarak kullanılıyor. Bu durum, potansiyelin önemli oranda boşta kaldığını ve üretim kaybı yaşandığını gösteriyor.

Yayla Yasakları ve Artan Maliyetler Üretimi Zorluyor

Van'da tarım ve hayvancılığın önündeki en önemli engellerden biri olarak yayla yasakları gösteriliyor. Bu yasaklar nedeniyle birçok mera ve yaylaya giriş engellenmekte, bu da üretimin daralmasına yol açmaktadır. Ayrıca, son dönemlerde artan akaryakıt, tohum ve gübre fiyatları üretim maliyetlerini ağırlaştırmakta ve üreticilerin tarımı bırakmasına neden olmaktadır.

Tarım Sektöründe İstihdam Kaybı ve Yoksullaşma

İstihdam uzmanı Sinan Ok, son bir yıl içinde bölgede tarımdan kopan kişi sayısının 35 bine ulaştığını belirtti. Van ve çevresinde tarım alanlarından kopuşun hızlandığını vurgulayan Ok, artan maliyetler ve yetersiz teşviklerin tarım sektöründe yaşanan krizi derinleştirdiğini ifade etti.

Van'da yaklaşık 300-400 bin kişinin derin yoksulluk koşullarında yaşadığına işaret eden uzman, bu durumun özellikle sağlıklı ve uygun fiyatlı gıdaya ulaşmada önemli güçlükler yarattığını aktardı. Yoksulluk sınırı altında yaşayan çok sayıda vatandaşın, ekonomik şartlar nedeniyle ucuz et gibi temel gıdalara erişmek için uzun kuyruklara girmek zorunda kalması büyük bir sorun teşkil etmektedir.

Politikaların Yeniden Düzenlenmesi Gerekiyor

Uzmanlar, mevcut tarım politikalarının ve uygulanan teşvik sistemlerinin Van özelinde etkisiz kaldığını belirtirken, tarım alanlarının daralmasının önüne geçilmesi gerektiği üzerinde birleşiyor. Yayla yasakları ve mevcut kısıtlamaların sürmesi halinde tarım arazilerinin azalacağı, istihdamın düşeceği ve yoksulluğun artacağı öngörülüyor.

Tarım Bakanlığı’nın son yönetmelikleri ve uygulamaları nedeniyle özellikle bazı yaylalara uzun süre erişimin kısıtlanmasının, tarım üretimini olumsuz etkilediği ifade edilerek, bölgesel ihtiyaçlar doğrultusunda politikaların yeniden şekillendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Van’da Üretim Potansiyeli Doğru Kullanılırsa Türkiye’ye Katkı Sağlanabilir

Ekonomist Reşat Ebiri, Van'ın tarım ve hayvancılık alanında barındırdığı büyük potansiyelin doğru değerlendirilmesi halinde sadece bölgenin değil, tüm Türkiye'nin gıda fiyatları üzerinde olumlu etkiler yaratabileceğini belirtti. Üretim arttıkça et ve süt fiyatlarının düşeceğini ve ithalatın azalacağını ifade eden Ebiri, bunun döviz çıkışını engelleyeceğini ve bölgede istihdam artışı sağlayacağını söyledi.

Van’daki tarım arazilerinin ekim alanı olarak kullanılmaması durumunda üretimin daha da azalacağı, ardından ekonomik ve sosyal problemlerin büyüyeceği belirtilirken, erken tedbirlerle bu sürecin engellenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.