World Decolonization Forum 2026'da Avrupa Merkezli Küresel Düzen Eleştirildi: Sömürgecilik ve Adalet Tartışmaları Derinleşiyor

World Decolonization Forum 2026'da Küresel Düzenin Avrupa Merkezli Yaklaşımı Tartışıldı

Bu yıl ilki organize edilen World Decolonization Forum 2026 kapsamında Anadolu Ajansının Global İletişim Ortağı olduğu önemli bir oturumda, küresel düzenin Avrupa merkezli perspektifle şekillendirilmesine yönelik eleştiriler öne çıktı. Oturumda moderatörlük görevini Küresel Sumud Filosu aktivistlerinden Sümeyye Sena Polat üstlendi ve alanında uzman konuşmacılar görüşlerini paylaştı.

Tartışmalarda Öne Çıkan Konuşmacılar ve Görüşleri

Leeds Üniversitesi Sosyal Teori ve Sömürgecilik Sonrası Düşünce Profesörü Salman Sayyid ile sömürgecilik karşıtı mücadelenin simge isimlerinden Frantz Fanon'un kızı ve uluslararası hukuk uzmanı Mireille Fanon oturumda önemli değerlendirmelerde bulundu. Fanon, dekolonizasyon sürecinin sadece entelektüel veya kültürel bir proje olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, bazı devletlerin sömürgeci pozisyonlarını meşrulaştırmak için gerçekleri inkar ettiğini ifade etti.

Mireille Fanon, özellikle Filistin meselesinde ABD ve İsrail müttefiklerinin uyguladığı politikaları eleştirirken, "İsrail devletinin saldırıya uğradığı ve bu nedenle kendini savunma hakkının olduğunu iddia edenler, gerçeklerin üzerini kapatmaktadır" şeklinde görüş sundu. Ayrıca sömürgeci ülkelerin tarih boyunca uyguladığı soykırımlar, toplu infazlar ve mülkiyet gasplarına da dikkat çekti.

Filistin ve Uluslararası Toplumun Dayanışma Çağrısı

Fanon, Filistin sahasında yaşananların da sömürgeciliğin günümüzdeki bariz tezahürü olduğunu belirtti ve halkların zorla yerinden edilmesi, temel ihtiyaçlardan mahrum bırakılması gibi politikaları eleştirdi. Uluslararası toplumun bu halklarla dayanışma içinde olması gerektiğini vurgulayarak, Haiti ve Filistin gibi baskı altındaki toplumların desteklenmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca, Birleşmiş Milletler kararlarının uygulaması ve yasa dışı askeri operasyonların son bulması için taleplerin yüksek sesle dile getirilmesi gerektiğine işaret etti.

Leeds Üniversitesi Profesörü Salman Sayyid'den Dekolonizasyon Yaklaşımı Eleştirisi

Salman Sayyid, dekolonizasyon tartışmalarının halen büyük oranda Avrupa merkezli kavramlar etrafında yürütülmesinin yarattığı sınırlamalara dikkat çekti. Sayyid, "Acaba dekolonizasyonu dekolonize etmemiz mi gerekiyor?" diyerek, bu alandaki düşünsel çerçevenin genişletilmesi gerekliliğini savundu.

Sayyid, sömürgeciliğin yalnızca belirli bir coğrafyaya bağlı kalmadan küresel bir fenomen olarak ele alınması gerektiğini belirtti ve Avrupa'nın tarihsel deneyimini dünya genelinde evrensel bir model olarak dayatma eğilimini eleştirdi. Ayrıca, sömürgecilik ile ırkçılık arasındaki ilişkinin sıklıkla yanlış yorumlandığını, Nazi Almanyası'nın eylemlerinin neden doğrudan "sömürgecilik" olarak adlandırılmadığını sorguladı.

Sonuç olarak, forumda sömürgecilik, ırkçılık ve küresel adalet konularının beraber değerlendirilmesi gerektiği, uluslararası toplumun özellikle sömürgecilik mağduru halklarla dayanışma göstermesinin önem taşıdığı vurgulandı.