World Decolonization Forum İstanbul’da Toplandı: Yeni Dünyanın Ahlaki Çerçevesi ve Küresel Sömürgesizleşme Tartışıldı

World Decolonization Forum İstanbul'da Gerçekleşti

NUN Eğitim ve Kültür Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Esra Albayrak, Gazze’de yaşanan gelişmelerin uluslararası sistemin “felç” olduğunu net biçimde ortaya koyduğunu ifade etti. Albayrak, uluslararası kararların uygulanamaması ve adaletin sağlanamaması ile evrensel hakların evrensel olmaktan çıktığının görüldüğünü söyledi. Bu bağlamda, Forum’un eski dünya düzeninin temellerinin sarsıldığı bir dönemde yeni bir ahlaki çerçeveye ihtiyaç duyulduğunu ortaya koyduğunu aktardı.

Forumun Amacı ve Katılımcı Profili

11-12 Mayıs tarihlerinde Atatürk Kültür Merkezi’nde düzenlenen World Decolonization Forum, sömürge sonrası kolonyal yapıların analiz edilmesi ve epistemik sömürgesizleşme için entelektüeller, akademisyenler ve küresel çapta konunun uzmanlarını bir araya getirdi. Forumda Latin Amerika, Afrika, Asya ve Rusya gibi farklı coğrafyalardan 15’in üzerinde kurum, üniversite ve araştırma enstitüsü temsilcileri yer aldı. Bu geniş temsiliyet sayesinde sömürgecilik mirasının etkileri çok boyutlu olarak tartışıldı.

Uluslararası Sistem ve Dijital Sömürgecilik

Albayrak, klasik sömürgecilikten farklı olarak günümüzde teknolojik sömürgecilik, yani “teknokolonyalizm” kavramının öne çıktığını belirtti. Söz konusu yeni sistemde az sayıda teknoloji şirketinin kurduğu ekonomik ve mali güç odakları, devlet dışı yeni bir tür feodal düzen yarattığını dile getirdi. Akıllı telefonlar, sosyal medya ve yapay zeka gibi teknolojik araçların, eski hiyerarşik düzenleri dijital ortamda yeniden üretirken gerektiğinde istihbarat ve baskı aygıtlarına dönüşebilmesinin tehlikelerine dikkat çekti.

Yeni Dünyanın Ahlaki Çerçeve İhtiyacı

Eski dünya düzeninin değerlerinin artık geçerliliğini yitirdiğini vurgulayan Albayrak, yeni dünyanın ancak adalet temelli, etik ve evrensel bir ahlaki çerçeve ile inşa edilebileceğini söyledi. Bu açının bugün tanımlanmasının kritik olduğunu, aksi takdirde yeni sömürgeci düzenlerin çocuk kuşakları mağdur edeceği uyarısında bulundu. Albayrak, forumun bu ahlaki çerçevenin şekillendirilmesi için önemli bir fırsat sunduğunu belirtti.

Sömürgecilik Mirası ve İnsanlığın Yükü

1500’lü yıllardan itibaren süregelen yerleşik sömürgeciliğin devletler tarafından “coğrafi keşifler” olarak yanlış öğretildiğini hatırlatan Albayrak, arka planda yoğun yağma, gasıp ve katliamların bulunduğuna dikkat çekti. Sömürgeci anlayışın 19. yüzyılda sosyal bilimler ve felsefe ile “ahlaki ruhsat” kazandığını belirterek, bu anlayışa karşı geliştirilen "Siyah Adamın Yükü" kavramının ötesine geçilmesi gerektiğini vurguladı. İnsanlığın ortak yükünün taşınması gerektiğini, bunun ise tüm kültürlerin, coğrafyaların ve cinsiyetlerin müşterek görevi olduğunu ifade etti.

Çok Merkezli Dünya ve İstanbul’un Önemi

Forumun İstanbul’da düzenlenmesinin anlamlı olduğunu belirten Albayrak, kentin tarih boyunca medeniyetleri buluşturan bir merkez olduğunu ve farklı diller ile kültürlerin bir arada yaşamasına zemin oluşturduğunu söyledi. Tek merkezli değil, çok merkezli evrenselliklerin mümkün olduğu, her kültürün eşit saygı gördüğü bir dünya hayal ettiklerini dile getirdi. İstanbul perspektifinin bu vizyona ışık tuttuğunu belirtti.

Forumun Gelecek Planları ve Küresel Katılım

Albayrak, World Decolonization Forum’un tek seferlik değil, 2 yılda bir düzenlenecek kalıcı bir platform olduğunu ve zamanla katılımın artacağını söyledi. Forumun Paris, Londra ve New York gibi geleneksel merkezlerin ötesine geçerek, İstanbul, Gazze, Cakarta, Addis Ababa ve Kahire gibi yeni bilgi merkezlerini de kapsaması hedefleniyor. Bu çok merkezli yapı ile sömürgesizleştirme ve adalet arayışına küresel bir nefes kazandırılması amaçlanıyor.