Yapay Zeka Meslekleri Yok Etmiyor, İş Süreçlerini Yeniden Şekillendiriyor

Yapay Zekanın Meslekler Üzerindeki Etkisi Dönüşüm Olarak Değerlendirilmeli

İstanbul Kültür Üniversitesi (İKÜ) Rektörü Prof. Dr. Fadime Üney Yüksektepe, yapay zekanın iş gücü piyasasında tamamen meslekleri yok etmeyen, ancak iş süreçlerini radikal biçimde dönüştüren bir teknoloji olduğunu ifade etti. Yapay zekanın olumsuz bir tehdit olarak algılanmasına karşı uyarıda bulunan Yüksektepe, bu teknolojinin etkilerine dair yapılan yorumların henüz sezgisel ve genel değerlendirmeler düzeyinde olduğunu belirtti.

Uluslararası ve Ulusal Verilerle Yapay Zeka Dönüşümü

Prof. Dr. Yüksektepe, Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) 2025 raporu ile Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 'Yapay Zeka İstatistikleri 2025' verilerinin, yapay zekanın iş yaşamına etkilerinin anlaşılması ve geleceğe yönelik stratejilerin şekillendirilmesi açısından kritik olduğunu vurguladı. ILO raporuna göre, küresel işlerin yüzde 24'ünün görev dönüşümü potansiyeline sahip olduğu belirtilirken, bu durumun iş gücünün tamamen ortadan kalkması anlamına gelmediği ifade edildi.

Yapay Zekanın İş Gücüne Katkısı ve Dengeli Yaklaşım Önemi

Endüstri mühendisliği perspektifiyle değerlendiren Yüksektepe, yapay zekanın iş süreçlerinin yeniden tasarlanmasını sağlayan bir araç olduğunu ve insanın üretkenliğini artırma potansiyeli taşıdığını açıkladı. Yapay zeka tartışmalarının aşırı iyimser ya da karamsar senaryolara saplanmaması gerektiğini söyleyen rektör, dönüşümün doğru politikalarla yönetilmesinin önemine dikkat çekti. Eğitim, beceri geliştirme ve iş gücü politikalarının yapay zeka risklerini göz önünde bulundurarak şekillendirilmesi gerektiğini belirtti.

Türkiye'de Yapay Zeka Kullanımında Cinsiyet Dağılımı

Prof. Dr. Yüksektepe, TÜİK verilerine dayanarak Türkiye'de yapay zeka kullanımı açısından erkek ve kadın oranlarının birbirine yakın olduğunu bildirdi. Yapay zeka kullanımının erkeklerde yüzde 19,4, kadınlarda ise yüzde 18,8 seviyesinde olduğunu belirten Yüksektepe, bu durumun kadınların iş gücüne katılımı açısından yeni fırsatlar sunduğunu vurguladı. Kadınların teknoloji alanında kariyer yapma potansiyelinin bu dengeli dağılımla güçlendiğini ifade etti.

Büro ve İdari İşlerde Yapay Zeka Etkisi ve Kadınların Güçlendirilmesi

ILO raporunun yapay zekadan en çok etkilenecek meslekler arasında büro ve idari işlerin bulunduğunu ortaya koyduğunu söyleyen Yüksektepe, teknoloji ve insan gücünün entegrasyonunda etik ve işlevsel politikaların hayati olduğunu belirtti. İnsan kaynağının değerine dikkat çeken rektör, yapay zeka kullanım becerilerinin kazanılması için eğitim ve yetenek programlarının önemini vurguladı. Üniversite-sanayi iş birliklerinin de bu süreçte kritik rol oynayacağını söyledi.

Yapay Zeka Öğrencilik Yaşamına Entegre Ediliyor

İKÜ'nün PUMA uygulamasına yapay zeka entegrasyonunun yapıldığını açıklayan Prof. Dr. Yüksektepe, bu sayede öğrencilerin eğitim süreçlerinde yapay zekayı doğrudan deneyimleyebileceğini aktardı. Böylece öğrencilerin mezuniyet sonrası yapay zekayı etkin ve fonksiyonel şekilde kullanabilecek yetenekler geliştirmesi sağlanacak.

Ön Lisans Eğitimi ve Kadın İstihdamı

Yüksektepe, üretimde önemli yer tutan ön lisans eğitimli ara elemanların yapay zeka dönüşümü sürecinde desteklenmesi gerektiğini belirtti. Ön lisans eğitiminde kadın öğrenci oranının yüzde 54 ve lisans eğitiminde yüzde 51'e yükseldiğine dikkat çekerek, bu gelişmelerin kadınların iş gücüne katılımı için olumlu sinyaller olduğunu dile getirdi. Ancak mesleklerin tamamen ortadan kalkacağı yönündeki kaygıların gençlerde kariyer tercihlerine olumsuz yansıyabileceğine işaret etti.

Mühendislik ve Teknoloji Alanlarında Kadınlar için Yeni Fırsatlar

Yapay zekanın, kadın temsilinin henüz düşük olduğu mühendislik ve teknoloji dallarına ilgiyi artırma potansiyeline sahip olduğunu ifade eden Yüksektepe, veri analizi, algoritma geliştirme ve insan-makine etkileşimi gibi alanların önem kazandığını belirtti. Bu alanların teknoloji sektöründe kariyer yapmak isteyen kadınlara yeni kapılar açabileceğini söyledi.

Üniversitelerin Yeni Sorumluluğu

Prof. Dr. Yüksektepe, yapay zekanın yükseköğretim sistemini dönüştüreceğine dikkat çekerek, üniversitelerin öğrencilerini yalnızca teknolojiyi kullanan değil, yapay zeka ve veri bilimi alanlarında düşünen, eleştiren ve üreten bireyler olarak yetiştirme sorumluluğuna sahip olduğunu belirtti. Kadın öğrencilerin teknoloji alanlarında güçlendirilmesinin bu bağlamda özellikle önemli olduğunu vurguladı.

İKÜ Yapay Zeka Uygulama ve Araştırma Merkezi

İKÜ'de kurulum aşaması tamamlanan Yapay Zeka Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin misyonu hakkında bilgi veren Yüksektepe, merkezin yapay zekanın iş gücü piyasasındaki etkilerini ve mühendislik mesleklerindeki dönüşümü disiplinlerarası bir yaklaşımla inceleyeceğini açıkladı. Merkezin, yapay zeka etiği, geliştirme ve uygulamasını birlikte ele alarak teknolojinin doğru kullanımı konusunda rehberlik edeceğini ifade etti.