Yeni Kaledonya’da Kritik Bölgesel Seçimler 28 Haziran’da Yapılacak, Seçmen Listesinde Tartışmalar Sürüyor

Yeni Kaledonya’da Bölgesel Seçimler 28 Haziran 2024’te

Fransa’nın Hint-Pasifik’te bulunan sömürgesi Yeni Kaledonya’da, 2024 yılında üç kez ertelenen önemli bölgesel seçimlerin 28 Haziran tarihinde yapılacağı açıklandı. Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu tarafından duyurulan bu seçimler, bölgedeki siyasi atmosferde önemli bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor.

Seçmen Listesinin Genişletilmesi ve Artan Tartışmalar

Yeni Kaledonya seçimlerinde seçmen listesine dahil edilecek kişiler konusunda yaşanan anlaşmazlık, başkent Noumea’da imzalanan 1998 tarihli Noumea Anlaşması’nın seçmen kriterlerine dayanıyor. Başbakan Lecornu, seçimlerde oy kullanacak seçmen listesinin, Ada’da doğmuş 11 bin kişiyi ve onların eşlerini de kapsayacak şekilde genişletilmesinin şart olduğunu belirtti. Ancak bu düzenlemenin hayata geçebilmesi için Fransa Ulusal Meclisi’nde çıkarılacak bir organik yasanın onaylanması gerekiyor.

Bağımsızlık Yanlılarının Tepkileri

Yerel bağımsızlık yanlıları, Noumea Anlaşması’nın belirlediği seçmen şartlarının tartışılamayacağını ve bu şartlara bağlı kalınması gerektiğini vurguluyor. Bağımsızlık yanlısı Kanak Sosyalist Ulusal Kurtuluş Cephesi (FLNKS) temsilcilerinden Emmanuel Tjibaou, seçmen listesinin organik yasa ile değil, Yeni Kaledonya’nın geleceğini kapsayan kapsamlı bir anlaşma çerçevesinde genişletilmesi gerektiğini ifade etti.

Noumea Anlaşması ve Tarihsel Arka Plan

Noumea Anlaşması’na göre seçmen listesine alınabilmek için kişinin veya ebeveynlerinden birinin 1998’den önce Ada’da doğmuş ve en az 10 yıl burada ikamet etmiş olması gerekiyor. Ancak Fransa hükümetinin, Ada’da en az 10 yıldır ikamet eden Fransızların oy kullanabilmesine izin veren girişimleri, 2024 Mayıs ayında bağımsızlık yanlıları tarafından protesto edildi ve bu protestoların güvenlik güçleri tarafından güç kullanılarak bastırılması sonucunda onlarca kişi hayatını kaybetti.

Bougival Anlaşması ve Yeni Statü Tartışmaları

2025 yılında Fransa’nın Bougival kentinde imzalanan anlaşma ile Ada’ya özerklik tanınmış ve seçmen listesine Ada’da doğanlar ile 15 yıl kesintisiz ikamet edenlerin dahil edilmesi kararlaştırılmıştı. Ancak bu anlaşma, yerli halkın bağımsızlık taleplerine yanıt vermediği gerekçesiyle bağımsızlık yanlıları tarafından kabul görmedi. Ardından, Fransa Ulusal Meclisi, Yeni Kaledonya’nın statüsü ile ilgili reform tasarısını da reddetti ve bölgedeki statü değişikliği süreci zorlu bir hal aldı.