YouTube’un Filistin, Gazze ve Kudüs İçeriklerine Getirdiği Kısıtlamalar İçin TİHEK’ten 204 Bin Lira Ceza

YouTube'un Filistin, Gazze ve Kudüs İçeriklerine Yönelik Kısıtlamalarına TİHEK’ten Ciddi Ceza

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), YouTube platformunda Filistin, Gazze ve Kudüs temalı haber içeriklerinin sansürlenmesi ve videoların yayından kaldırılması nedeniyle söz konusu platforma üst sınırdan 204 bin 285 lira tutarında idari para cezası uyguladı. Kurul, uygulamanın siyasi ve felsefi görüşlere dayalı ayrımcılık yasağını ihlal ettiğine karar verdi.

Başvurunun Konusu ve Kurulun İncelemesi

Bir gazetecinin İsrail’in Filistin'e yönelik saldırıları hakkında kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla hazırladığı sosyal medya videoları, YouTube tarafından kısıtlanarak yayından kaldırıldı. Başvuru sahibi, platformun kendisine defalarca uyarı gönderdiğini, paylaşımlarının kısıtlandığını, sansüre karşı itirazlarının reddedildiğini ve kanalının tamamen kapatılmakla tehdit edildiğini belirtti. Bu durum, habercilik faaliyetlerini sürdürmesini engelledi.

TİHEK tarafından yapılan incelemede, bu videoların şiddet propagandası içermediği, aksine İsrail’in Gazze’de işlediği soykırım suçlarına ilişkin makul gerekçeler taşıdığı tespit edildi. Kurul, bu tür içeriklere getirilen kısıtlamaların ifade özgürlüğü ve haber alma hakkını doğrudan zedelediğini vurguladı.

TİHEK Kararının Gerekçeleri

Kararda ifade ve basın özgürlüğüne özel önem atfedildi. Basının toplum olaylarını kamuoyuna duyurma görevinin bir parçası olarak, videoların İsrail’in Filistinlilere yönelik eylemlerini ve küresel tepkileri yansıttığı belirtildi. Gazze’de yaşanan insani trajedinin haberleştirilmesinin, bireyin sosyopolitik tutumunu yansıttığı ve bu sebeple içeriklere uygulanan kısıtlamaların ayrımcı davrandığı ifade edildi.

Başvuruya konu içerik engellemelerinin, gazetecilik faaliyetlerinde otosansüre yol açabilecek olumsuz bir etki yarattığına dikkat çekildi. Ayrıca, YouTube’un itiraz süreçlerinde kullanıcıya somut gerekçe sunmadığı, engellemenin hangi içerik nedeniyle yapıldığının açıkça belirtilmediği, bu nedenle etkin başvuru yapılanmasını engellediği aktarıldı.

Uluslararası Hukuk ve İnsan Hakları Boyutu

TİHEK kararı, Gazze soykırımına ilişkin gerçeklerin gizlenmesinin Uluslararası hukuk ve insan hakları normlarına aykırı olduğunu; İsrail’in bu konuda aktif bir sansür politikası uyguladığını vurguladı. Sosyal medyanın etkinliğiyle küresel çapta soykırım karşıtı tepkilerin artmasına rağmen, bazı sosyal medya şirketlerinin İsrail’in eylemlerini meşrulaştırma veya görünmez kılma yaklaşımının katkısına dikkat çekildi.

Kurul, çatışma anlarında basın mensuplarının korunması gereken uluslararası hukuk kurallarının ihlal edildiğini, Gazze soykırımı sürecinde çok sayıda gazetecinin hedef alınarak öldürüldüğünü hatırlattı.

YouTube Uygulamalarında Çifte Standart ve Hukuki Değerlendirme

TİHEK, YouTube’un İsrail yanlısı içeriklere kısıtlama getirmemesine karşın Filistin’e ilişkin içeriklerin sistematik sansüre tabi tutulmasının bariz çifte standart oluşturduğunu açıklayarak, bu durumun ayrımcılık yasağına aykırı olduğu kanaatine vardı. Başvuranın siyasi ve felsefi görüşleri nedeniyle diğer kullanıcılardan farklı muamele gördüğü ve bu farklılığa makul bir gerekçe sunulmadığı belirtildi.

Kararda, yapılan müdahalenin hem habercilik hakkını hem de kamuoyunun haber alma hakkını engelleyen bir sansür olduğu, müdahalenin hukuken meşru bir amaç taşımadığı ve demokratik topluma uygun olmadığı sonucuna varıldı.