Yükseköğretimde Bilgi Üretimi ve Sömürgecilik Mirası "World Decolonization Forum"da Mercek Altına Alındı

World Decolonization Forum’da Yükseköğretimde Bilgi Üretimi ve Sömürgecilik Mirası Konuşuldu

Atatürk Kültür Merkezi’nde düzenlenen "World Decolonization Forum" kapsamında yükseköğretimde bilginin nasıl üretildiği, dolaşıma sokulduğu ve onaylandığı konuları derinlemesine ele alındı. Forumda, küresel krizlerin temel sebepleri ve sömürgecilik mirasının günümüzdeki yansımaları bilim insanları tarafından detaylı şekilde analiz edildi.

Medrese Eğitimi ve Modern Üniversite Sistemi Üzerine Değerlendirmeler

Notre Dame Üniversitesi'nden İslam Araştırmaları profesörü Ebrahim Moosa, geleneksel medrese eğitiminde bilgi ile bireyin ayrılmaz bir bütün olduğunu belirtti. Moosa, Güney Asya’daki eğitim yaklaşımının kişinin ahlaki formasyonunu ön plana çıkardığını ve bu eğitimin Güney Afrika’daki apartheid karşıtı mücadelede de önemli bir rol oynadığını ifade etti. Öte yandan, modern üniversitelerin bilgi üretiminde etik sorumluluğu ve biçimlendirici özelliği kaybettiğine dikkat çekti.

Moosa, Batı merkezli bilgi sistemlerinin temelde savaş ve rekabet üzerinden kurulduğunu ve bu yapıların öncelikli amacının yok etme olduğuna yönelik eleştirilerde bulundu. Batı epistemolojisinin sadece kendi üstünlüğünü pekiştirmekle kalmadığını, aynı zamanda küresel bilgi akışını da bu perspektife göre şekillendirdiğini vurguladı.

Yükseköğretimde Sömürgecilik Dönemi Kalıntıları ve Eğitim Sisteminin Eleştirisi

Ottawa Üniversitesi’nden Uluslararası Kalkınma ve Küresel Çalışmalar profesörü Nadia Abu-Zahra, yükseköğretimde yaygın olan ders içerikleri, sınav sistemleri ve notlandırmanın sömürge dönemi öğrencilerini kontrol altına almak amacıyla oluşturulduğunu söyledi. Abu-Zahra, üniversite içindeki hiyerarşik yapının sorgulanması gerektiğini; öğrenmenin dilekçe ve tek taraflı bilgiden çok, ilişkiler ve etkileşimler yoluyla gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtti.

Eğitimin yalnızca okuma, yazma ve konuşmayla sınırlandırılmaması gerektiğini vurgulayan Abu-Zahra, proje tabanlı ve kolektif öğrenmenin yaygınlaştırılması çağrısında bulundu. Sömürgesizleştirmenin temel amacının, bireylerin aidiyet hissini güçlendirmek olduğunu söyleyerek, üniversitelerde daha eşit ve demokratik güç yapılarına doğru adımlar atılabileceğine dikkat çekti.

Akademide Sömürgecilik Mirası ve Tarih Anlayışı

İbn Haldun Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Halil Berktay, Türkiye’de tarih eğitiminin sömürge sonrası değil, uzun bir emperyal geleneğin devamı olduğunu ifade etti. Berktay, Osmanlı Devleti’nin klasik anlamda sömürge olmadığını belirtirken, Tanzimat reformlarının sadece Batı’ya yetişme çabası olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.

Filistin ve Akademik Özgürlük Üzerine Eleştiriler

Columbia Üniversitesi’nden Modern Arap Politikası ve Entelektüel Tarih profesörü Joseph Massad, Amerika Birleşik Devletleri’nde akademik özgürlüklerin özellikle Filistin konusuna gelindiğinde ciddi anlamda baskı altında olduğunu dile getirdi. Massad, 1980’lerden itibaren Filistinlilerin yaşadıkları hak ihlallerine dair akademik çalışmaların arttığını, ancak 11 Eylül sonrası İsrail yanlısı lobi faaliyetlerinin akademik alanda önemli değişikliklere yol açtığını aktardı. Bu süreçte akademik bilgi ile medya tarafından aktarılan bilgiler arasında büyük farklılıklar oluştuğunu vurguladı.