Almanya, İsrail'in So­ykırım Davasında Güney Afrika'ya Müdahil Olmayacak

Almanya'nın İsrail'in Aleyhindeki So­ykırım Davasındaki Tutumu Değişti

Almanya’nın Wiesbaden kentindeki EBS Ekonomi ve Hukuk Üniversitesi Uluslararası Hukuk Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Matthias Goldmann, Alman hükümetinin Güney Afrika'nın İsrail aleyhine açtığı soykırım davasına müdahillik kararından çekilmesini değerlendirdi. 29 Aralık 2023’te Güney Afrika Cumhuriyeti, İsrail’i Gazze’de soykırım yapmakla suçlayarak Uluslararası Adalet Divanında (UAD) dava açtı. Başlangıçta Almanya, bu davaya İsrail lehine müdahil olacağını açıklamış olsa da, sonrasında bu kararından vazgeçti.

Almanya'nın Müdahil Olmama Kararının Gerekçeleri

Prof. Dr. Matthias Goldmann, Almanya’nın bu kararı almasının beklenen ve gerekli olduğunu ifade etmektedir. Almanya'nın farklı davalarda ve uluslararası hukuk bağlamında tutarlılık sağlamak istediğini ve bu sebeple çelişkili konumlara düşmekten kaçındığını belirtmiştir. Özellikle, Almanya’nın Myanmar’a karşı açılan ve soykırım iddialarının da yer aldığı Gambiya davasında öncelik vermesi, Güney Afrika'nın İsrail aleyhine açtığı davada müdahil olmamayı beraberinde getirmiştir.

Nikaragua'nın Almanya Aleyhine Açtığı Dava ve Almanya'nın Stratejisi

Nikaragua, Almanya'yı 1 Mart 2024’te İsrail'in Gazze’de işlediği suçlara destek vermekle ve bu durumun soykırım faaliyetine zemin hazırlamakla suçlayarak UAD’de dava açtı. Bu dava, yalnızca soykırım iddialarını değil aynı zamanda uluslararası insancıl hukukun da ihlal edildiğini konu almaktadır. Almanya, 19 Mart 2026 itibarıyla Güney Afrika'nın davasına müdahil olmayacağını ilan etmiş ve Nikaragua davasına ağırlık vereceğini duyurmuştur. Prof. Dr. Goldmann bu davanın, Almanya için uluslararası hukuk açısından daha kapsamlı ve önemli olduğunu ifade etmektedir.

Almanya'nın Uluslararası Hukuk ve Dış Politika Yaklaşımı

Goldmann, Alman hükümetinin dış politika stratejisinin, uluslararası hukuk ilkeleriyle tutarlı olmasına büyük önem verdiğini vurgulamaktadır. Almanya, İsrail'in Gazze'deki faaliyetlerini soykırım olarak nitelendirmeye henüz hazır olmadığını ve bu konuda bir dış politika değişikliği olmadığını belirtmektedir. Ayrıca, Almanya’nın İsrail ile silah işbirliğinin ve özellikle Volkswagen fabrika üretimlerinin uluslararası hukuk çerçevesinde çok titiz değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Uluslararası Adalet Divanı ve Soykırım Kavramının Genişletilmesi

UAD'deki davalarda soykırım kavramının sınırlarının genişletilmesi tartışılmakta, bu kapsamda Myanmar davasının Güney Afrika davasına göre öncelikli olduğu ifade edilmektedir. Alman hükümeti, insan hakları ihlallerinin sadece dar kapsamda değil, insancıl hukuk ve genel uluslararası hukuk normlarına göre değerlendirilmesi gerektiğini savunmaktadır. Böylece, Almanya'nın uluslararası hukuku takip ve uygulamadaki tutarlılığı gözettiği belirtilmektedir.

Almanya'nın Tutumu ve Uluslararası Sorumluluk

Goldmann, Almanya'nın her iki davadaki yaklaşımının stratejik ve hukuki tutarlılık amacı taşıdığını dile getirmiştir. Ayrıca, Almanya’nın şirketlerinin uluslararası hukuk kurallarına uygun hareket etmesinin sağlanması gerektiğine dikkat çekmiştir. İsrail'e yönelik eleştirilerin Almanya’yı hukuki sorumluluktan kurtaramayacağını vurgulayarak, uluslararası hukuk ve dış politikanın birbirine paralel ve tutarlı olması gerektiğini belirtmiştir.