Anayasa Mahkemesi’nden Subaylara Müjde: HAGB Kararına Dayalı Nasıp Düzeltme Engeli Kaldırıldı

Anayasa Mahkemesi, Subayların Nasıp Düzeltme Haklarıyla İlgili Düzenlemeyi İptal Etti

Anayasa Mahkemesi (AYM), hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı bulunan subayların nasıp düzeltme hakkından faydalanamayacağını öngören mevcut yasal düzenlemeyi anayasaya aykırı bularak iptal etti. Erzurum Bölge İdare Mahkemesi’nin ilgili yasal düzenlemenin iptali için AYM’ye yaptığı başvuruyu değerlendiren yüksek mahkeme, subayların lisansüstü eğitim kıdemlerinin HAGB nedeniyle engellenmesini ölçüsüz müdahale olarak değerlendirdi.

Yargı Süreci ve Başvurunun Gerekçeleri

Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi, yargılamasını üstlendiği bir nasıp düzeltme talebinin reddiyle ilgili davada, HAGB kararı bulunan subayların nasıp hakkından yoksun bırakılmasının Anayasa’ya aykırı olduğunu ileri sürerek Anayasa Mahkemesi’ne iptal talebinde bulundu. Başvuruda, HAGB kararının kişinin mahkumiyet hükümleriyle aynı şekilde değerlendirilmemesi gerektiği ve bu durumun kamu hizmetine girme hakkına aşırı müdahaleye denk geldiği belirtildi.

AYM Kararının İçeriği

Anayasa Mahkemesi, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 36. maddesinde yer alan ve "haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş" olanlar için nasıp hakkının engellenmesini düzenleyen kısmı iptal etti. AYM kararında, “nasıp” kavramının yeni rütbeye terfi için bekleme süresinin başlangıcı olarak tanımlandığı ve lisansüstü eğitimlerini tamamlayanların bu haktan yararlanma hakkının bulunduğu vurgulandı.

HAGB’nin Hukuki Niteliği ve Subay Haklarına Etkisi

AYM, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının kasıtlı bir suçu olmayan kişilerin mahkumiyetle damgalanmaması amacıyla verilen ve 5 yıl denetim süresine tabi tutulan bir karar olduğunu hatırlattı. Bu süre boyunca kasıtlı suç işlenmezse mahkumiyet hükümlerinin düşeceği belirtildi. Yüksek Mahkeme, HAGB kararının kesin bir hüküm olmadığını, buna rağmen yasada yapılan düzenlemenin subayların lisansüstü eğitimlerini tamamlasalar dahi kıdem haklarından mahrum bırakılmasını öngördüğünü ifade etti.

Anayasa’ya Aykırılık ve Masumiyet Karinesi

AYM kararı, HAGB’nin kesinleşmiş mahkumiyet hükmü olmaması nedeniyle, subayların nasıp haklarından faydalandırılmamasının masumiyet karinesi ilkesine aykırı olduğunu ve Anayasa’nın 38. maddesine aykırılık teşkil ettiğini belirtti. Bu gerekçeyle söz konusu düzenleme iptal edildi ve böylece subayların hakkaniyete uygun şekilde nasıp düzeltme haklarına kavuşmaları sağlandı.