Balkan Türklerinin Kayıp Hikayesi "Uslu ile Süslü" 113 Yıl Sonra Kitaplaştırıldı

Balkan Türklerinin Tarihi Halk Hikayesi Gün Yüzüne Çıktı

"Uslu ile Süslü" adlı halk hikayesi, Iğdır Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Halk Edebiyatı öğretim üyeleri tarafından yapılan titiz çalışmalar sonucu 113 yıl aradan sonra kitap olarak yayımlandı. Osmanlı döneminde 1912-1913 yıllarında Osmanlı Türkçesiyle kaleme alınan bu eser, Bulgaristan'ın Deliorman bölgesindeki Türklerin kimliklerini koruma ve yeniden inşa etme süreçlerini anlatıyor.

Hikayenin Kökeni ve Eserin İçeriği

Balkan Türklerinin ortak acılarını ve mücadelelerini dile getiren "Uslu ile Süslü", göğsünde ay şeklinde bir doğum lekesi bulunan erkek Uslu ile yıldız şeklinde doğum lekesi taşıyan kız kardeş Süslü üzerinden ilerliyor. Kimliği belirsiz bir "Bir Deliormanlı" mahlasıyla yazıya aktarılan bu manzum eser, Balkan Savaşları ve 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında yaşanan dramatik olayları içeriyor. Bölgedeki göçler, savaşların sebep olduğu yıkımlar ve parçalanan aileler hikayede önemli yer tutuyor.

Çalışmanın Amacı ve Eserin Önemi

Doç. Dr. İsmail Abalı, kitabın Balkan Türklerinin yaşadığı tarihi trajedileri ve bu zorlu süreçteki kimlik inşa çabalarını yansıttığını belirtiyor. Eserin orijinal nüshasında yazar ismi yer almasa da, kullanılan mahlasın Deliorman Türklerinin ortak feryadı olduğunu ifade ediyor. Abalı, uzun süredir sadece ismiyle bilinen bu eserin tam metninin gün yüzüne çıkarılmasının önemli bir kültürel katkı olduğunu vurguluyor.

Dili, Erişimi ve Geleceğe Yansımaları

Doç. Dr. Oğuz Doğan, bu eser aracılığıyla Balkanların unutulmaya yüz tutmuş kültürel hafızasının yeniden canlandırıldığını söylüyor. 1912 yılında Filibe'de yazılan eser, yıllar boyunca savaşlar ve göçler yüzünden gözden kayboldu. Doğan, hikayenin sadece masalsı bir anlatı olmadığını, aynı zamanda tarihsel gerçekleri de barındırdığını ve Balkan Savaşları döneminden izler taşıdığını ifade ediyor. Kitap, sanal ortamda ücretsiz erişime açılarak daha geniş kitlelere ulaştırılacak.

Balkan Türk Kimliğinin Edebiyat Yoluyla Korunması

"Uslu ile Süslü", Balkan savaşlarının yarattığı travmaları ve bu travmalar karşısında Türk toplumunun direnişini çeşitli Türk motifleriyle yansıtarak kültürel belleğin canlı tutulmasını sağlıyor. Bu çalışma, Balkan Türklerinin tarihi ve kültürel varlığının yeniden hatırlanmasına katkıda bulunurken, gelecek nesillere aktarılması için önemli bir kaynak niteliği taşıyor.