BM Raportörlerinden Kritik Uyarı: Gazze'deki Soykırım Batı Şeria ve Kudüs'e Yayılıyor

BM Raportörlerinden Gazze ve Batı Şeria’da Kritik İnsan Hakları Uyarısı

Birleşmiş Milletler özel raportörleri, Gazze’de devam eden soykırımın işgal altındaki Batı Şeria’ya sıçradığını belirterek, Filistin halkının Kudüs’ten onarılamaz biçimde koparılmaya çalışıldığına dikkat çekti. Raportörlerin yayımladığı yazılı açıklamada, İsrail’in uyguladığı sistematik şiddetin bölge genelinde etkili olduğu vurgulandı.

Kudüs’te Demografik ve Yasal Değişim Tehdidi

Açıklamada, İsrail’in Kudüs’ün demografik yapısını, dini çeşitliliğini ve yasal statüsünü değiştiren politikaları hızlandırdığı ve bu durumun yüzyıllardır üç büyük dine ev sahipliği yapan çoğulcu yapının kalıntılarını yok ettiği ifade edildi. İşgal altındaki Doğu Kudüs’te yargısız infazlar, geniş çaplı yıkımlar ve zorla yerinden edilmeler artarken, kontrol noktaları ve kapatmaların Filistinlileri sosyal, kültürel ve ekonomik hayattan izole ettiği belirtildi. Bu önlemler, Filistinlilerin kendi kaderlerini tayin etme ve kalkınma haklarını engellemektedir.

Sistematik Demografik Mühendislik ve İbadet Özgürlüğüne Müdahaleler

BM raportörleri, cezalandırıcı polis uygulamaları ve ibadet özgürlüğüne yönelik sistematik müdahalelerin Filistinlilerin bölgeden ayrılmaya zorlanması için yapıldığını belirtti. Bu uygulamaların güvenlik önlemleri değil, Yahudilerin bölgede tek hâkimiyetini sağlama amaçlı sistematik bir demografik mühendislik projesinin bir parçası olduğu vurgulandı. 2021-2025 yılları arasında Kudüs Valiliğinde 144 Filistinlinin öldürüldüğüne de dikkat çekildi.

İsrail Yasaları ve Filistinlilerin Mülk Hakları

Açıklamada, İsrail’in ayrımcı yasalarının 1947-1949 yıllarında Filistinlilerin kaybettikleri mülkleri geri almalarını engellediği ancak İsrailli Yahudilere bu hakkı tanıdığı bildirildi. Böylece, Filistinlilerin mülkiyet hakları sistematik olarak kısıtlanmakta ve bölgedeki demografik değişim desteklenmektedir.

Filistinli Mülteciler ve Eğitim Haklarına Yönelik Engeller

BM Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) faaliyetlerinin engellenmesi ve doğu Kudüs'teki tesislere yapılan ihlaller, çocukların eğitim erişimini olumsuz etkiledi. Bunun yanı sıra, askeri baskınlar ve yerleşimci faaliyetleri kutsal mekanlara erişimde taciz, tutuklamalar ve ciddi kısıtlamalara yol açmaktadır.

Dini Hayat ve Bayram Dönemlerindeki İhlaller

2025 yılında El-Aksa Camii külliyesine 73 bin 871 yerleşimci baskını rapor edilirken, Hristiyan toplulukları özellikle dini bayramlarda saldırı ve kısıtlamalara maruz kalmaktadır. Ramazan ayında ise Filistinlilerin dini ritüellere katılımı ciddi şekilde engellenmektedir.

Uluslararası Hukukun Baltalanması ve Sömürgeci Politikalar

BM raportörleri, yaşanan gelişmelerin uluslararası hukukun zayıflaması ve geçmiş yüzyıllardaki sömürgeci politikaların günümüzde uygulanmasının bir yansıması olduğunu belirtti. Bu durum, Filistin halkının haklarına yönelik kapsamlı bir ihlal olarak değerlendirilmektedir.

BM Özel Raportörlerinin Rolü

BM İnsan Hakları Konseyi bünyesinde görev yapan bağımsız özel raportörler, belirli ülkelerde veya tematik alanlarda insan hakları durumunu izlemek ve raporlamakla yükümlüdür. Bu uzmanlar gönüllülük esasına dayalı ve bağımsız çalışmalar yürütmekte, insan hakları ihlallerini uluslararası kamuoyuna sunmaktadır.