Bosna Hersek'teki Tarihi Dugalica Camisi Türkiye Desteğiyle Özgün Mimarisine Uygun Yeniden İnşa Edildi

Dugalica Camisi, Türkiye'nin Desteğiyle Tarih Sahnesine Geri Döndü

Bosna Hersek'in tarihi Nevesinje şehrinde yer alan Osmanlı dönemi eseri Dugalica Camisi, 1992-1995 yılları arasındaki savaşta Sırp güçleri tarafından tamamen yıkılmıştı. Türkiye'nin destekleriyle 2023 yılında başlayan yeniden inşa süreci, caminin özgün mimarisine sadık kalınarak tamamlandı. Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmalarla bölgenin önemli kültürel miraslarından biri daha gün yüzüne çıkarıldı.

Caminin Tarihi ve Bölgesel Önemi

1515 yılında Hacı Velijudin Bakrac tarafından yaptırılan Dugalica Camisi, sadece bir ibadet yeri olmanın ötesinde, Hersek bölgesinin sosyal ve kentsel dokusuna ışık tutan değerli bir kültürel varlık olarak kabul edilmektedir. Caminin yanında bulunan tarihi saat kulesi ile birlikte oluşturduğu uyum, Osmanlı dönemi şehircilik anlayışının önemli yansımalarından biridir. Saat kulesi, dönemin yerleşim düzeninde merkezi bir simge görevini üstlenirken, her iki yapı da Nevesinje’nin tarihsel kimliğine katkıda bulunan simgesel unsurlar arasında yer alır.

Yeniden İnşa Süreci ve Arkeolojik Çalışmalar

1992 savaşında Sırplar tarafından temellerine kadar tamamen yıkılan Dugalica Camisi, uzun yıllar boyunca yerinde mimari kalıntı barındırmadığı için alanda yoğun arkeolojik incelemeler gerçekleştirildi. Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen proje, özgün yapının temel izlerine ulaşılması ve bu temeller üzerinde güçlendirilmiş bir taşıyıcı sistem kurulmasıyla hayata geçirildi. Restorasyon sürecinde arşiv belgeleri, tarihi kayıtlar ve saha kazıları temel kaynaklar olarak kullanıldı. Cami, çağdaş restorasyon teknikleriyle orijinal mimari özellikleri korunarak yeniden tasarlandı.

Külliye Anlayışı ile Kapsamlı Restorasyon

Yalnızca caminin yeniden inşasıyla sınırlı kalmayan proje kapsamında, Dugalica Camisi çevresinde mektep, abdesthane ve tarihi saat kulesini içeren bütüncül bir külliye düzenlemesi gerçekleştirildi. Özellikle saat kulesinde uygulanan çelik konstrüksiyon güçlendirmesi ve özgün malzemeye uygun taşların kullanımı, projedeki en teknik ve titizlik gerektiren aşamalardan biri olarak belirtildi. Bu kapsamlı restorasyon, bölgenin tarihi mekanlarını geleceğe taşımayı amaçlayan önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Dugalica Camisi’nin Milli Anıt Statüsü ve Kültürel Önemi

Tüm yenileme çalışmaları uluslararası standartlar ve mesleki ilkeler doğrultusunda yürütülürken, hem yapının tarihi kimliği korunmuş hem de yapısal güvenlik kriterleri sağlanmıştır. Dugalica Camisi ve tarihi saat kulesinin bulunduğu bölge, 2005 yılında Bosna Hersek tarafından milli anıt olarak tescillenmiştir. Bu restorasyon çalışmalarının tamamlanmasıyla birlikte, Dugalica Camisi sadece ibadet amacıyla değil, Bosna Hersek'in çok katmanlı kültürel ve tarihsel hafızasını temsil eden önemli bir kültürel miras olarak yeniden hayat bulmuştur.

Bölgede gerçekleştirilen bu projeyle birlikte, Bosna Hersek’in tarihi ve kültürel değerlerinin korunması ve gelecek nesillere aktarılması yönünde önemli bir adım atılmıştır.