Çin-Japonya Geriliminde Kritik Hamle: Doğu Çin Denizi’nde Ortak Askeri Devriye Gerçekleştirildi

Çin Halk Kurtuluş Ordusundan Doğu Çin Denizi'nde Askeri Devriye

Çin, Japonya ile diplomatik ve askeri açıdan gerilimlerin sürdüğü bir dönemde, iki ülke arasında egemenlik ihtilafı bulunan Doğu Çin Denizi’nde rutin askeri devriyeler gerçekleştirdiğini duyurdu. Çin Halk Kurtuluş Ordusunun Doğu Cephesi Komutanlığı, bölge deniz ve hava sahasında müşterek muharebe hazırlık devriyesinin plan doğrultusunda yapıldığını belirtti. Bu faaliyetlerin esas amacının birliklerin müşterek operasyon yeteneklerinin test edilmesi olduğu vurgulandı.

Doğu Çin Denizi’nde Güvenlik ve Bölgesel İstikrarın Korunması

Açıklamada, Çin ordusuna bağlı birimlerin güvenlik şartları elverdiği sürece ulusal egemenliklerini ve bölgesel istikrarı korumak için rutin askeri operasyonlarını sürdürmeye devam edeceği ifade edildi. Bu önlemlerle birlikte, bölgedeki güvenlik durumunun gerekliliklerine uygun şekilde faaliyetlerin planlandığı belirtildi.

Japon Muhribinin Tayvan Boğazı'ndan Geçişi ve Çin-Protestosu

Gerilimin yükseldiği bir dönemde, Japonya Öz Savunma Deniz Kuvvetlerine ait bir muhribin Tayvan Boğazı’ndan geçmesinin ardından Çin tarafı tarafından askeri devriyenin yapıldığı dikkat çekti. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Ciakun, Japon gemisinin bu geçişinin Çin’in egemenlik ve güvenliğine tehdit oluşturduğunu belirterek Tokyo yönetimini diplomatik kanallar aracılığıyla resmi olarak protesto ettiklerini açıkladı. Ayrıca, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae’nin Tayvan’a yönelik açıklamalarının Çin-Japonya ilişkilerine önemli bir zarar verdiği ve bu tür askeri adımların provokasyon olarak değerlendirildiği bildirildi.

Tayvan Boğazı Geçişinin Ardından Artan Bölgesel Gerilimler

Japon muhribinin Tayvan Boğazı'ndan önceki geçişi, Eylül 2024’te aynı bölgede Avustralya ve Yeni Zelanda savaş gemileriyle birlikte gerçekleşmişti. Tokyo yönetimi, 20 Nisan-8 Mayıs tarihlerinde ABD ile Filipinler’in ortak düzenleyeceği Balikatan tatbikatına Japon muhribinin katılacağını duyurdu. Bu gelişmeler, Ekim 2025’te iktidara gelen Başbakan Takaiçi’nin Tayvan’a ilişkin politik tavrının askeri alandaki pratik yansımaları olarak değerlendiriliyor.

Çin-Japonya Arasında Diplomatik Gerginliğin Derinleşmesi

Başbakan Takaiçi Sanae’nin Tayvan Boğazı’na olası askeri müdahaleye dair açıklamaları, Çin ile Japonya arasındaki mevcut diplomatik gerilimin temel sebeplerinden biri oldu. 7 Kasım 2025'te Japon Parlamentosunda yaptığı konuşmada, Tayvan’ın güvenliği ülkesinin varlığını tehdit eden bir durum olarak nitelendirilmiş ve askeri müdahale seçeneği açıkça gündeme getirilmişti. Bu tutum, Çin tarafından sert tepkiyle karşılanırken Tokyo yönetimi söz konusu ifadelerin varsayımsal olduğu yönünde açıklama yapmış, ancak ifadeleri geri almamıştı. Pekin yönetimi, Japonya’nın Çin Büyükelçisi’ni çağırarak protesto notası sunmuş ve Başbakan Takaiçi’nin sözlerini geri çekmesini talep etmişti.

Doğu Çin Denizi Egemenlik İhtilafları ve Bölgesel Önemi

Doğu Çin Denizi’nde bulunan ve Japonya tarafından “Senkaku”, Çin tarafınca ise “Diaoyü” olarak adlandırılan ada grubu, hem Pekin hem Tokyo tarafından tarihsel egemenlik hakları bulunduğu savunulan stratejik öneme sahip bir bölge olarak öne çıkıyor. Beş adet ada ile üç kayalıktan oluşan bu grup, Çin’in doğu kıyısından 330 kilometre, Tayvan’dan 170 kilometre, Japonya’nın Ryukyu Adaları’ndan ise 410 kilometre uzaklıkta yer alıyor. En büyük ada sadece 4,3 kilometrekare yüzölçümüne sahip olup, yerleşim için uygun olmayan kayalık yapıya sahip olması nedeniyle uzun zamandır devam eden anlaşmazlıklarda kilit rol oynuyor.