Dijital Şiddet ve Okul Saldırıları: Uzmanlardan Kritik Uyarılar

Dijital Şiddetin Toplum Üzerindeki Etkileri ve Artan Okul Saldırıları

Uzman akademisyenler, dijital platformlarda yayılan şiddet içeriklerinin zamanla toplumda normalleşme riski taşıdığını ve bunun toplumsal yapıda önemli tehlikeler oluşturabileceğini vurguluyor. Son dönemde Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta gerçekleşen silahlı okul saldırıları, sosyal medya ile şiddet içerikli sanal oyunların çocuk ve gençler üzerindeki etkilerinin yeniden tartışılmasına neden oldu.

Okul Saldırıları Küreselleşen Bir Sorun mu?

Uluslararası Balkan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Lütfi Sunar, ABD ve Kanada gibi ülkelerde sık görülen okul saldırılarının Türkiye’de de ortaya çıkmasının ilk başta küresel bir trend izlenimi yaratabileceğini belirtirken, henüz vakaların az olması nedeniyle bu tür genellemelerin erken olduğunu ifade etti. Ancak artış eğilimindeki olayların nedenlerinin psikoloji, toplumsal değişim, dijital kültür ve eğitim ortamları gibi pek çok farklı açıdan kapsamlı şekilde incelenmesi gerektiğini söyledi.

Gençlerde Toplumsal Yalnızlık ve Dijital Etkiler

Sunar, okul saldırılarını gerçekleştiren gençlerde sık görülen “toplumsal yalnızlık” kavramının, sosyalleşme sürecinin karmaşıklığını anlamadan tam olarak kavranamayacağını aktardı. İlk gençlik döneminin bireyin kimlik gelişiminde kritik bir evre olduğunu, bu süreçte akran ilişkilerinde kabul görme ihtiyacının artarken dışlanma ve zorbalıkla karşılaşmanın ise derin etkiler bıraktığını kaydetti. Dijital ortamlarda ortaya çıkan karşılaştırma kültürü, görünürlük baskısı ve çevrim içi zorbalık gibi faktörlerin, gençlerin yalnızlık duygusunu giderek derinleştirdiği ve öfke, yabancılaşma gibi risk oluşturduğu belirtildi.

Dijital Sosyalleşme ve Şiddetin Normalleşmesi

Güvenli yüz yüze iletişim imkanlarının azalması, gençlerin Discord ve Telegram gibi yarı kapalı platformlarda, yetişkin denetiminden uzak ortamlarda sosyalleşmelerine yol açıyor. Bu tür platformlarda şiddet içerikleri ve belirli şiddet temalı anlatılar “güç”, “intikam” veya “kahramanlık” temalarıyla yeniden sunularak normalleşebiliyor. Bu dijital sosyalleşmenin gerçeklik algısında kaymalara neden olduğu, empatiyi zayıflattığı ve bireylerin eylemlerinin sonuçlarını değerlendirme becerisini olumsuz etkilediği ifade edilmektedir.

Medyanın Sorumluluğu ve Zincirleme Etki Riski

Sunar, okul saldırılarının artmasının benzer eylemleri tetikleme riski taşıdığını ve medyanın bu süreçte üstlenmesi gereken önemli bir rol bulunduğunu belirtti. Medyanın ayrıntılı ve dramatize edilmiş haberlerle failleri ön plana çıkarmasının şiddetin meşrulaştırılmasına yol açabileceğine dikkat çekerek, sorumlu medya dilinin geliştirilmesi ve kahramanlaştırıcı anlatıdan kaçınılmasının önemini vurguladı. Ayrıca psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve gençlerin aidiyet duygusunu tatmin eden sosyal çevrelerin oluşturulması gerekliliğini dile getirdi.

Toplumsal Değerler, Küresel Erozyon ve Yalnızlaşma

İstanbul Medeniyet Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mahmut Hakkı Akın, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra başlayan sosyo-kültürel süreçlerin, batı medeniyetinin değerlerinde çözüme ve nihilizme yol açan küresel bir erozyon sürecini başlattığını açıkladı. Dijitalleşmeyle birlikte yalnızlaşmanın daha da derinleştiğini belirten Akın, sosyal medyanın bireylere yalnız olmadıkları hissini verse de aslında temastan kopardığını ve bireysel tatmin arayışının krizlere dönüşebileceğini söyledi.

Aile, Eğitim ve Dijital Mecralarda Kontrolün Önemi

Akın, ailelerin dijital çağda çocuklarının çevrim içi etkinliklerini takip etmekte zorlandığını, ancak bu süreçte aile desteği ve değer aktarımının kritik rol oynadığını belirtti. Ailelerin sorumluluklarını sürdürmesi, dijital mecralara yönelik kısıtlamaları başlatması ve çocukların sosyal tatminlerini reel hayatta sağlamak üzere güçlü iletişim kanalları oluşturması gerektiğini vurguladı. Ayrıca Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta yaşanan saldırıların münferit değil, küresel ve yerel etkileşimlerle ortaya çıkan bir risk olduğu ifade edildi.

Medyanın Rolü ve Şiddetin Toplumsal Normalleşmesi

Akın, medyanın şiddet içeriklerinin izleyiciye sunuluş biçiminde değişiklik yapması gerektiğine dikkat çekti. Türkiye’de haberlerin aşırı şiddet içerdiğini ve bunun toplumda şiddetin normalleşmesine katkı sağladığını belirterek, sorumlu yayıncılık ile bu döngünün kırılabileceğini söyledi.