Engelli ve Ağır Hasta Vatandaşların Emeklilik Haklarındaki Kayıplar TBMM Gündeminde

Engelli ve Ağır Hasta Vatandaşların Emeklilik Haklarındaki Kayıplar TBMM Gündeminde

CHP İnsan Haklarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, 2025 yılında yürürlüğe giren 7538 Sayılı Kanun sonrası engelli ve ağır hasta bireylerin emeklilik haklarında yaşanan hak kayıplarını ve uygulamadaki mağduriyetleri Meclis'te gündeme taşıdı.

Tanrıkulu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'a yönelttiği soru önergesinde, 15 Ocak 2025 tarihinden itibaren yürürlüğe giren yasa ile ağır hastalıklar ve engellilik durumlarına ilişkin sağlık kriterlerinin ağırlaştırılması sonucunda çok sayıda vatandaşın emeklilik haklarının ellerinden alındığını ifade etti. Bu durumun yalnızca teknik bir değişiklik olmadığını, temel sosyal güvenlik hakkı ile anayasal eşitlik ilkelerine aykırı bir durum yarattığını dile getirdi.

Mevcut Düzenlemeler ve Yeni Kanun Arasındaki Farklar

1981 yılından bu yana uygulanan mevzuat kapsamında, çalışma gücünü kaybeden, ağır hastalıkları bulunan veya engelli olan vatandaşlar belirli şartlarda erken emeklilik ve malullük haklarından yararlanabilmekteydi. Ancak 7538 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler sonrası, kanser tedavisi gören, diyalize bağlı yaşayan, önemli organ kayıpları veya nörolojik fonksiyon eksiklikleri bulunan kişilerin "çalışabilir" kabul edilerek emeklilik talebinin reddedildiği bildirildi.

Kanun Değişikliğinin Getirdiği Anayasal Tartışmalar

Tanrıkulu, yasanın getirdiği değişikliklerin yalnızca idari bir uygulama farklılığı olmadığını, sosyal güvenlik hakkının yanı sıra hukuk devleti ve eşitlik ilkelerine zarar verdiğini belirtti. Özellikle Anayasa Mahkemesi'nin konu ile ilgili iptal başvurusunu uzun süre sonuçlandırmaması, hukuki belirsizlik ve mağduriyetlerin devam etmesine yol açıyor.

Sosyal Devlet İlkesi ve Engelli Hakları

Sosyal devlet ilkesinin temel amacı, ağır hastalık ve engellilik yaşayan vatandaşların insan onuruna uygun bir yaşam sürdürmesini sağlamaktır. Buna karşın, ağır hastalıklarla mücadele eden kişilerin "çalışabilir" addedilmesi ve emeklilik haklarının sınırlandırılması tıbbi gerçekler ve sosyal devlet anlayışı ile örtüşmemektedir. Tanrıkulu, bu durumun acilen düzeltilmesi gerektiğinin altını çizdi.