İspanya’da 23 Şubat 1981 Darbe Girişimine Ait 167 Gizli Belge 45 Yıl Sonra Açıklanıyor

İspanya’nın 23 Şubat 1981 Darbe Girişimine İlişkin Gizli Belgeler Kamuya Açıldı

İspanya’da azınlık sol koalisyon hükümeti, 23 Şubat 1981 tarihinde gerçekleşen başarısız darbe girişimiyle ilgili 167 gizli belgeyi, karar gereği 45 yıl sonra kamuoyuna sundu. Bakanlar Kurulu’nun 24 Şubat'ta aldığı kararla ve Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından, belgeler İspanya hükümetinin resmi internet sitesi olan www.lamoncloa.gob.es adresinden yerel saatle 13.00’te erişime açıldı.

Darbe Girişimine İlişkin Detaylar ve Belgelerdeki Önemli Notlar

Jandarma Yarbay Antonio Tejero Molina öncülüğündeki yaklaşık 200 jandarmanın İspanya Parlamentosu’nu basarak gerçekleştirdiği darbe girişimine dair belgeler, darbecilerin başarısızlığını öncelikle Kral 1. Juan Carlos’un takındığı kararlı tutuma bağladığını gösteriyor. Belgelerde, darbe planlayanların başarısızlık nedenini "büyük bir hata" olarak nitelendirip, Bourbon hanedanının korunması ve Kral’a karşı saygılı davranılması gerektiğini vurguladıkları yer aldı.

Ayrıca, darbe sonrası üst düzey askeri yetkililer tarafından el yazısıyla kaleme alınan bir belgede, dönemin Kralı 1. Juan Carlos'un sosyalistlerin hükümet kurma girişimini intihar girişimi olarak değerlendirdikleri ve Kral’ın artık saygı duyulacak bir sembol olarak görülmediği ifadesi yer alıyor.

İstihbarat ve Askeri Personelin Darbe Girişimindeki Rolü

Belgelerde ayrıca, İspanya’nın istihbarat teşkilatına bağlı Savunma Bilgi Merkezi’nden 6 kişinin darbeye doğrudan katıldığı bilgisi dikkat çekiyor. Devlet televizyonu RTVE’nin binasına giren askerlerin 'gerektiğinde ateş edebilme' talimatı aldığı da not edilen ayrıntılar arasında yer aldı.

Darbe Girişiminde Rol Alanların ve Yakınlarının İfadeleri

Yarbay Tejero'nun eşi Carmen Diaz Pereira’nın yaptığı telefon görüşmelerinde, eşine yönelik olarak "Onu bir sigara izmariti gibi terk ettiler", "rezalet ve aptal" gibi güçlü eleştirilerde bulunduğu ve İspanyol ordusuna ilişkin olumsuz ifadeler kullandığı belirtildi.

Kamuya Açılmanın Yarattığı Siyasi Tartışmalar

Darbe girişimiyle ilgili belgelerin açıklanması, İspanya siyasetinde tartışmaları beraberinde getirdi. Başbakan Pedro Sanchez, tarihi hafızanın kilit altında tutulamayacağını belirterek kamuoyuna karşı tarihi bir sorumluluğun yerine getirildiğini savundu. Ancak ana muhalefetteki Halk Partisi (PP) ile aşırı sağcı Vox partisi, bu açıklamaları "göz boyama" ve gereksiz tartışma yaratma amaçlı olmakla eleştirdi.

23 Şubat 1981 Darbe Girişiminin Tarihçesi

İspanya, parlamenter monarşi yönetiminde, 23 Şubat 1981 tarihinde yarbay Antonio Tejero Molina liderliğindeki yaklaşık 200 jandarmanın Meclisi basmasıyla karşı karşıya kalmıştı. 17 saat süren bu girişim, dönemin Kralı 1. Juan Carlos’un demokrasi ve hukukun üstünlüğünü savunan televizyon konuşması ile başarısızlıkla sonuçlanmıştı.