İsrail Parlamentosu'ndan Tartışmalı İdam Cezası Yasası: Hamas Saldırıları Sonrası Özel Mahkeme Kuruluyor

İsrail Knesset’ten Hamas Saldırılarına İlişkin İdam Cezası Yetkisi İçin Yeni Düzenleme

İsrail parlamentosu dün, 7 Ekim 2023 tarihinde Hamas tarafından düzenlenen saldırılarla bağlantılı olduğu iddia edilen Filistinlilere karşı idam cezası verebilme yetkisine sahip özel bir mahkemenin kurulmasını öngören yasa tasarısını kabul etti. 120 üyeli Knesset’te gerçekleştirilen oylamada tasarı 93 oyla geçerken, 27 milletvekilinin çekimser kalması veya oylamaya katılmaması dikkat çekti.

Yasanın Getirdiği Yenilikler ve Eleştiriler

Yasa tasarısı, İstanbul’dan farklı olarak mahkeme salonlarında kamera kullanımını serbest bırakarak yargılama sürecinin kritik aşamalarının – açılış duruşmaları, kararların açıklanması ve cezaların verilmesi gibi – kayıt altına alınmasını ve kamuoyuyla paylaşılmasını zorunlu kılıyor. Bu düzenleme, en azından sürecin şeffaflığı açısından farklılık yaratırken, insan hakları örgütleri söz konusu kamuya açık duruşmaların masumiyet karinesi, adil yargılanma hakkı ve kişisel onur gibi temel hakları ihlal edeceği endişesini taşıyor.

İsrailli ve Filistinli insan hakları savunucuları özellikle toplu yargılamaları mümkün kılan bu yasanın hem idam kararlarının uygulanmasını kolaylaştırırken hem de hukuki prosedürlerin göz ardı edilmesine yol açacağı uyarısında bulunuyor. Aralarında Hamoked, Adalah ve İsrail İşkence Karşıtı Kamu Komitesi gibi grupların bulunduğu hak savunucuları, yapılan açıklamalarda 7 Ekim saldırılarının mağdurları için adalet gerektiğini ancak bu süreçlerin uluslararası adalet ilkelerinden taviz verilmeden yürütülmesinin önemine vurgu yapıyorlar.

Mevcut Durum ve Uluslararası Tepkiler

İsrail yönetiminin elinde, aralarında 7 Ekim saldırıları sırasında yakalanan birçok Filistinli’nin de yer aldığı ve henüz suçlamalarla resmi olarak karşılaşmamış 200 ile 300 arasında Filistinlinin bulunduğu tahmin ediliyor. 7 Ekim saldırılarında çoğunluğu sivil olmak üzere 1139 İsrailli yaşamını yitirmişken, İsrail’in karşı saldırıları sonucu Gazze’de 72 binden fazla Filistinli kadın ve çocuk hayatını kaybetti.

Birleşmiş Milletler uzmanları, devam eden çatışmaların soykırım riski taşıdığına dikkat çekmekte ve Gazze’deki insani durumun yıkıcı boyutlara eriştiğini ifade etmektedir. Mart ayında aynı gerekçelerle benzer bir yasa parlamentoda kabul edilmiş, ancak bu düzenleme geriye dönük uygulanamadığı için 7 Ekim saldırıları şüphelileri kapsam dışı bırakılmıştı. Yeni tasarı, bu boşluğu kapatmayı amaçlarken, uluslararası toplum ve hak örgütleri tarafından sert şekilde eleştiriliyor.