Kanada’dan Türkiye’ye İlk Resmi Kültür Varlığı İadesi Gerçekleşti: 17-19. Yüzyıl Eserleri Anavatanına Döndü

Kanada'dan Türkiye'ye İlk Resmi Kültür Varlığı İadesi

Kanada'dan Türkiye'ye kültür varlıklarının resmi olarak iade edilmesi Türk kültür tarihi açısından önemli bir dönüm noktası oldu. Ocak 2024’te İstanbul’dan Vancouver’a götürülmek istenirken Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı tarafından durdurulan 7 el yazması sayfa, 2 nadir matbu eser sayfası ve 2 modern hat çalışması, hukuki ve teknik süreçler sonucunda Türkiye'ye teslim edildi.

Türkiye ve Kanada Arasında Resmi Görüşmelerle Gerçekleşen İade Süreci

Kanada Miras Bakanlığı’na intikal eden eserlere ilişkin süreç, Türkiye’nin sunduğu bilimsel raporlar ve hukuki belgeler doğrultusunda ilerledi ve Kanada Federal Mahkemesi, söz konusu kültür varlıklarının Türkiye’ye ait olduğuna karar verdi. Bu karar, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında verildi ve Kanada’nın başkenti Ottawa’da düzenlenen törende eserler Türkiye’ye resmi olarak teslim edildi.

17-19. Yüzyıllara Ait Eserlerin Önemi ve Özellikleri

İade edilen eserler, Arapça ve Osmanlı Türkçesi dillerinde yazılmış olup, fıkıh, tasavvuf, tarih ve edebiyat alanlarında değerli bilgiler içeriyor. Yapılan detaylı incelemelerde, el yazması sayfaların özgün ciltlerinden koparılmış olduğu ve bazı varaklara sonradan modern minyatürlerin eklendiği tespit edilmiştir. Bu müdahalelerin sahtecilik ve ticari amaçlı olduğu belirlenmiş olsa da eserlerin kültür varlığı olarak önemi ve değeri korunmuştur.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un Açıklamaları

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, mirasımızı koruyor ve tarihi emanetleri ait oldukları topraklara geri kazandırdıklarını vurguladı. Kanada’dan gerçekleştirilen bu ilk resmi iadenin uluslararası alanda da güçlü bir emsal teşkil ettiğini belirtti. Bakan Ersoy, yasadışı yollarla yurt dışına çıkarılan her eserin takipçisi olduklarını ve bunları tek tek geri aldıklarını ifade ederek, sürecin yönetiminde emeği geçen kurumlara teşekkür etti.

Uluslararası İş Birliği ve Geleceğe Dönük Adımlar

Bu iade süreci, 1970 UNESCO Sözleşmesi kapsamında uluslararası iş birliğinin bir örneği olarak ön plana çıktı. Türkiye’nin kültür varlıklarının korunması ve iadesi için yürüttüğü bilimsel ve hukuki mücadele, uluslararası alanda da takdir toplarken, öncü kararın diğer benzer vakalar için emsal teşkil etmesi bekleniyor.