Türk Bilim İnsanları Antarktika'da Sucul Ekosistemleri Kapsamlı Şekilde İnceliyor

Türk Bilim İnsanlarının Antarktika'daki Su Ekosistemleri İncelemeleri

10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi, Cumhurbaşkanlığı himayelerinde ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Kutup Araştırmaları Enstitüsü tarafından yürütülmektedir. Sefer süresince Türk bilim insanları, Antarktika'daki göller ve kıyı sularını kapsamlı araştırmalarla incelemektedir.

Göl Sedimanlarından Toksik Fitoplanktonlara Kapsamlı Araştırma

Periglasiyal göllerin binlerce yıllık iklim geçmişi ve denizlerde bulunan potansiyel toksik plankton türleri üzerine yoğunlaşan çalışmalar, göl sedimanları içindeki mikrobiyal çeşitliliği de kapsamaktadır. Bu araştırmalar, Antarktika'nın sucul ekosistemlerinin geçmişini ve mevcut durumunu anlamayı hedeflemektedir.

Kalıcı Organik Kirleticilerin Kaynakları ve Taşınımı

Gebze Teknik Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Meltem Çelen tarafından yürütülen proje, kalıcı organik kirleticilerin hava, su ve sediment örneklerinde incelenmesini içermektedir. Horseshoe Adası'nda toplanan örnekler üzerinden bu kirleticilerin yerel mi yoksa uzak kaynaklı mı oldukları analiz edilecektir. Dr. Çelen, Antarktika'nın bu kirleticilerin biriktirildiği önemli bir ortam olduğunu vurgulamaktadır.

Periglasiyal Göller ve Geçmiş İklim Kayıtları

Marmara Üniversitesi’nden Doç. Dr. Atilla Karataş, Antarktika’daki buz çevresi göllerin binlerce yıl öncesine ait ekolojik bilgileri taşıyan sedimanlarında polen, diatom ve mikroskobik canlı kalıntılarını analiz ederek bölgenin paleoiklim verilerini ortaya koyduklarını ifade etmektedir. Bu çalışmalar, hem bölgesel hem de küresel iklim değişikliklerinin anlaşılmasına katkı sağlamaktadır.

İklim Değişikliği ve Paleoiklim Araştırmaları

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nden Dr. Ayşegül Feray Gökdere, Antarktika göllerinden alınan dip çamurları ve sediman karotları ile iklim geçmişini inceleyerek, elde edilen veriler üzerinden geleceğe yönelik iklim modelleri geliştirmeyi hedeflediklerini belirtmiştir. Çalışmanın bilimsel erişebilirliği bilek gücüyle örnek toplama metoduyla zorlu koşullarda gerçekleştirilmiştir.

Yeni Moleküller ve Türler İçin Sediman Araştırmaları

TÜBİTAK MAM Deniz Araştırmaları ve Teknoloji Araştırma Grubu'ndan Dr. Hicret Aslı Yalçın, Horseshoe Adası’nda dört farklı gölden sediman örnekleri topladıklarını ve bu örnekler üzerinde biyolojik çeşitlilik, metadinamik ve çevresel DNA analizleri yaparak, yeni moleküllerin ve türlerin keşfine olanak sağlayacak envanter oluşturmayı amaçladıklarını bildirmiştir. Bu çalışmalar Antarktika’daki literatüre önemli katkılar sunacaktır.

Potansiyel Zararlı ve Toksik Plankton Türlerinin İzlenmesi

İstanbul Teknik Üniversitesi’nden Yüksek Lisans Öğrencisi Beyza Doruk, Batı Antarktika’daki Horseshoe Adası çevresinde plankton örnekleri toplayarak bu organizmaların toksin üretme kapasitesini incelemekte ve iklim değişikliği karşısındaki olası tepkilerini değerlendirmektedir. Yapılacak toksin analizleri ve tek hücre izolasyonu ile türlerin çevresel değişkenlere verdikleri tepkiler netleşecektir.

Sonuç ve Önemi

10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi boyunca elde edilen tüm veriler, hem geçmiş iklim koşullarını anlamak hem de gelecekte karşılaşılabilecek çevresel tehlikelerin tespitinde kullanılacaktır. Türk bilim insanlarının bu çabaları, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde Antarktika'daki ekosistemlerin korunmasına yönelik kritik öneme sahiptir.