Türkiye Sağlıkta Eşitsizlikle Mücadelede Kamucu ve Erişilebilir Sistem Talep Ediyor

Ankara Tabip Odası'ndan Türkiye'nin Sağlık Sistemi İçin Kritik Değerlendirme

Ankara Tabip Odası (ATO), Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) "Sağlık Modülü 2025" verilerini ve Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün (OECD) "Sağlığa Genel Bakış 2025" raporunu detaylı bir şekilde analiz ederek, mevcut sağlık sisteminin sosyoekonomik eşitsizlikleri derinleştirdiğini belirtti.

Yoksul Gelir Gruplarının Sağlık Harcamalarındaki Ağır Yükü

TÜİK tarafından açıklanan verilere göre, gelir seviyesi en düşük %20’lik hane halklarının büyük bir kısmı doktor muayene, tedavi, diş muayene ve ilaç harcamalarını hane bütçesi üzerinde "biraz" veya "çok" ağır bir yük olarak nitelendirmektedir. Özellikle yüzde 62,9'u doktor harcamalarının, yüzde 37,6'sı diş tedavisi harcamalarının ve yüzde 65,5'i ise ilaç giderlerinin ekonomik anlamda önemli zorluklar yarattığını ifade etmektedir.

Türkiye’nin Sağlık Harcamalarında OECD Ortalamasının Altında Kalması

OECD raporunda sağlık hizmetlerine ayrılan kaynakların gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYH) oranı OECD ülkelerinde ortalama %9,3 iken, Türkiye’de bu oran yalnızca %4,7 düzeyindedir. Bu düşük yatırım sağlık hizmetlerine erişimde zorluklara ve ailelerin cepten sağlık harcamalarının artmasına yol açmaktadır.

Sağlık Hizmetlerinde Erişim Sorunları ve Muayene Sürelerindeki Kısalma

Türkiye’de sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan sıkıntılar, hasta muayene sürelerinin ortalama 5 dakikaya düşmesi ve muayene bekleme sürelerinin uzaması ile daha belirgin hale gelmiştir. Bu durum, sağlık hizmetlerine ihtiyaç duyan bireylerin hızla nitelikli bakım almasını engellemekte ve sağlıkta eşitsizliklerin derinleşmesine zemin hazırlamaktadır.

Kamucu, Bilimsel ve Eşitlikçi Sağlık Politikalarına İhtiyaç

ATO’nun açıklaması, Türkiye’nin sosyal eşitliği ve adaleti esas alan, kamucu, bilimsel temelli, nitelikli, ücretsiz ve kolay erişilebilir bir sağlık sistemine duyduğu ihtiyacı vurgulamaktadır. Sağlıkta yaşanan eşitsizliklerin sosyoekonomik farklılıklardan bağımsız olmadığı ve gelir dağılımında adaleti sağlayacak politikaların Ulusal sağlık stratejisinde öncelik kazanması gerektiği belirtilmiştir.

Sonuç ve Öneriler

Artan yoksullaşma ve derinleşen sosyoekonomik uçurumlar karşısında, sağlık alanında eşitliği sağlamak üzere politikaların geliştirilmesi elzemdir. Ankara Tabip Odası, nitelikli sağlık hizmetinin erişilebilirliğini artıracak ve sosyal güvenliği güçlendirecek reformlar yapılmasını önermektedir.