Türkiye’de Toplu İş Sözleşmelerinde Kadın ve Aile Dostu Politikalar Yükseliyor: Cinsiyet Eşitliği ve İzin Haklarında Önemli Gelişmeler

Türkiye İşçi Sendikalarında Kadın ve Aile Dostu Toplu İş Sözleşmeleri Artıyor

TÜRK-İŞ tarafından yapılan "Kadın ve Aile Dostu Sendika ve Toplu İş Sözleşmesi Politikaları" araştırmasının ön bulguları, Türkiye’de toplu iş sözleşmelerinde kadın haklarına ve aile dostu uygulamalara yönelik önemli gelişmeler yaşandığını ortaya koydu. Araştırmada yer alan 1631 toplu iş sözleşmesinden 347’sinde, cinsiyete dayalı ayrımcılığı engelleyen hükümler yer alırken, 282 sözleşmede şiddet ve taciz karşıtı düzenlemelere yer verildi.

İzin Haklarında Yasal Süreyi Aşan Düzenlemeler

Doğum izninde yasal sürenin üstünde hak tanıyan 74 sözleşme, 21 binin üzerinde kadın çalışanı kapsarken, 181 sözleşmede ise emziren annelere ek süt izni verildi ve 46 binin üzerinde kadın bundan yararlandı. Ayrıca, 237 toplu iş sözleşmesinde babalık izni yasal sınırların üzerinde düzenlenmiş ve çalışan babalara ek haklar sağlanmıştır.

Çocuk, Eğitim ve Bakım Destekleri

Çocuk ve eğitim yardımlarına ilişkin hükümler 1004 sözleşmede bulunurken, engelli ve yaşlı bakım sorumlulukları için destekleyici düzenlemeler 1009 sözleşmede yer aldı. Kreş açılması, kreşlerin iyileştirilmesi veya bakım desteği sağlanmasına ilişkin düzenlemeler ise toplam 565 sözleşmede kayıt altına alınmıştır.

Kadınların Sendikalarda Temsiliyeti ve Esnek Çalışma Modelleri

Kadınların karar alma süreçlerine katılımını artırmaya yönelik düzenlemeler 194 sözleşmede yer almasına rağmen, sadece 46 sözleşmede Eşitlik Komitesi kurulmuştur. Esnek çalışma modellerine ilişkin hükümler ise sınırlı sayıda sözleşmede bulunmakta olup, uzaktan çalışma, hibrit çalışma ve kısmi süreli çalışma uygulamaları genellikle küçük bir çalışan grubunu kapsamaktadır.

Yenilikçi İşyeri Uygulamaları

Toplu iş sözleşmelerinde dikkat çeken yenilikler arasında; 8 Mart Dünya Kadınlar Günü'nde ücretli izin verilmesi, tüp bebek tedavisi gören kadınlara 10 gün, erkeklere 7 gün ücretli izin hakkı tanınması, işyerinde psikolojik taciz veya şiddete maruz kalan çalışanlar için ücretsiz psikolojik danışmanlık sağlanması, kadın çalışanlara hijyen ürünlerinin ücretsiz verilmesi ve düzenli kanser tarama izinleri gibi uygulamalar yer almaktadır.

TÜRK-İŞ’in Eşitlik ve Aile Dostu Politikalar Konusundaki Kararlılığı

TÜRK-İŞ tarafından yapılan değerlendirmede, çalışma hayatında toplumsal cinsiyet eşitliğinin güçlendirilmesi ve kadınların sendikalardaki etkin temsilinin artırılmasının önemine vurgu yapılarak, eşitlik politikalarının kurumsallaştırılmasıyla aileyi koruyan uygulamaların yaygınlaştırılmasına yönelik kararlılığın sürdürüleceği belirtilmiştir.