Avrupa Birliği Dijital Açıklık Yasası'na Karşı Google, Meta ve TikTok'tan Yoğun Lobi Faaliyetleri

Teknoloji Devlerinden Avrupa Birliği Dijital Açıklık Yasası'na Karşı Yoğun Lobi

Google, Meta, TikTok ve Snapchat gibi önde gelen teknoloji şirketlerinin, Avrupa Birliği Komisyonu tarafından uygulamaya konulması planlanan Dijital Açıklık Yasası'na (DFA) karşı kapsamlı lobi faaliyetleri yürüttüğü ortaya çıktı. Dijital Açıklık Yasası ile sosyal medya platformlarındaki bağımlılık yapıcı algoritma uygulamalarına yönelik sert önlemler hedefleniyor.

Dijital Açıklık Yasasıyla Bağımlılık Karşıtı Düzenlemeler

AB Komisyonu, 2026 yılında demokrasinin korunması ve değerlerin savunulması amacıyla Dijital Açıklık Yasası’nı yürürlüğe almayı planlıyor. Bu yasa, Facebook, Instagram, TikTok ve Snapchat gibi platformlarda sonsuz kaydırma, otomatik oynatma ve anlık bildirim gibi bağımlılık oluşturabilen özelliklerin kullanımını sınırlandırmayı amaçlıyor. Ayrıca kullanıcıların bu bağımlılık yapıcı özellikler üzerinde tercih yapabilmelerine imkân tanıyacak düzenlemeler getirilecek.

Tüketicilerden Güçlü Destek

AB Komisyonunun kamuoyu yoklamasına 3 bin 300’den fazla tüketici katıldı ve katılımcıların %70’i sosyal medya bağımlılığına yol açan algoritmalar konusunda endişe taşıdığını belirtti. Yine %78’lik bir grup, özellikle 18 yaş altı kullanıcılar için bağımlılık yapıcı özelliklerin kapatılmasını desteklerken, %58’i tüm kullanıcılar için bu tür önlemlerin alınmasını savundu.

Teknoloji Şirketlerinin Komisyonla Görüşmeleri ve Talepleri

Corporate Europe Observatory’nin raporuna göre, Google, Meta, TikTok ve Snapchat temsilcileri AB Komisyonu yetkilileri ile yürüttükleri görüşmelerde Dijital Açıklık Yasası'nda bağımlılık yapıcı özelliklere getirilecek kısıtlamalara karşı çıkıyor. Google, özellikle hedefli reklamcılığın ekonomik değerinin azaltılmasından endişe duyarken, Snapchat ve TikTok bu konunun mevcut yasalar kapsamında zaten ele alındığını savunuyor. Meta ise mevcut platformlarında yaşa uygun düzenlemeler bulunduğunu ifade ediyor.

Endüstri Birliklerinin ve Şirketlerin Yasa Eleştirileri

Spotify, Trivago ve Booking gibi şirketlerin üyesi olduğu Avrupa Teknoloji İttifakı (EUTA) ile Meta ve TikTok’un da içinde bulunduğu DigitalEurope gibi ticaret birlikleri, DFA'nın mevcut Dijital Pazarlar Yasası (DMA) ve Dijital Hizmetler Yasası (DSA) gibi düzenlemelerle çakıştığını ve gereksiz yere ek mevzuat yükü getirdiğini savunuyor. Bu birlikler, Dijital Açıklık Yasası’nın AB’nin teknoloji alanındaki rekabetçiliğini olumsuz etkileyebileceğini belirtiyorlar.

Lobby Faaliyetlerinin Amacı ve Uzman Değerlendirmeleri

Corporate Europe Observatory’den Olivier Hoedeman, teknoloji devlerinin iş modellerinin sosyal medya kullanıcılarını mümkün olduğunca uzun süre platformlarda tutmaya dayandığını ve bağımlılık yapıcı özelliklerin sürekli olarak güçlendirildiğini söyledi. DFA’nın esas amacının tüketicilere bağımlılık yapıcı özellikleri kapatma hakkı tanımak olduğunu vurgulayan Hoedeman, özellikle çocuklar için zararlı özelliklerin yasaklanmasının önemine dikkat çekti.

Dijital Bağımlılığın Toplumsal ve Siyasi Etkileri

Hoedeman, bağımlılık yapıcı sosyal medya tasarımının Avrupa'da aşırı sağcı ve anti-demokratik siyasi hareketlere destek artışında önemli bir faktör olduğuna işaret etti. Ayrıca, teknoloji devlerinin bu düzenlemelere karşı çıkmasının temelinde kar ve piyasa güçlerinin zarar görmesinin yattığını dile getirdi. DFA’nın yalnızca küçük yaş grupları için sınırlandırılması durumunda geniş kullanıcı grubunun bağımlılık riskine maruz kalmaya devam edeceğini belirterek, bu durumun ciddi sosyal bir sorun yaratabileceği uyarısında bulundu.